Mit Cock: een stukje Aarschot

“Op 7 augustus l99l bezochten wij Mit Cock. Wij hadden een lange gezellige babbel. Enkele weken later is zij heengegaan. Om de leesbaarheid te bevorderen is het interview niet woordelijk weergegeven. Wel is het correct naar geest en inhoud.” – Robert Van Rompuy en Gie Van de Wouwer

Mit werd in De Schuit geboren.

Schooltijd in Waver

G: Mitteke waar ben je naar school geweest? M: Ikke? Hier bij ma soeur hè. G: In Sancta Maria? M: Ja ja, maar dat was toen nog geen Sancta Maria. G: Bij de nonnekes? M: Ja, daar heb ik lager onderwijs gevolgd en daarna in Waver samen met mijn nicht Margriet Swinnen. Ik weet niet of je haar kent. Ze leeft nog, maar ze heeft alles verkocht en is naar Brussel gaan wonen bij haar dochter op haar drieëntachtigste. Met veel verdriet, want nu zou ze graag terugkomen. Ze is er zevenentachtig. R: Je bent in Wallonië naar school geweest, dan spreek je vloeiend Frans? M: Dat is de reden waarom ik het zo ver ben gaan zoeken. M: Onder den oorlog was het wel erg in Waver want er was onvoldoende eten. Mijn ouders moesten dat naar ginder smokkelen om mij op school van voedsel te voorzien.

De moeder Barbara Verstrepen (1869-1947) was afkomstig uit Rillaar.

Vader Karel De Cock (1871-1953) kocht de herberg omstreeks 1900 .

Naast het café brachten Karel en Barbara zaden en planten in handel. Als marktkramers trokken zij met paard en kar tot in Herentals. Na het ter ziele gaan van haar ouders doekte Mit als enige dochter de zaadhandel op en exploiteerde de herberg verder.

R: ’t Is over WO I dat je nu spreekt? M: Da’s zeker, ik ben 88 jaar. Ik heb mijn Plechtige Communie in Aarschot gedaan. Daarna zijn Margriet en ik samen naar Waver getrokken om er middelbare studies te volgen in het meisjespensionaat. Ik zal het nooit vergeten. Ik verstond geen woord Frans, maar dan geen enkel. Er waren driehonderd leerlingen in de school. Onder de oorlog was de bevoorading van voedsel problematisch daarom moesten de ouders eten smokkelen voor hun kinderen. Soms mocht ik ook bij mijn Waalse vriendinnen op bezoek. Dat waren meestal dochters van dikke boeren aldaar. En daar kreeg ik dan streekgerechten voorgeshoteld. Zoals de allereerste keer, ik zal het nooit vergeten: gesnipperde kool met gebakken aardappelen. Ik dacht “Oei, dat ga ik zeker niet mogen!” Maar ik vond het lekker. Het was zo goed klaargemaakt. Wij kenden dat immers niet in Aarschot, rauwe kool met het machine gesneden en daar dan gebakken patatten bij. Mijn ouders konden niet veel op bezoek komen in Waver. Ze kwamen immers met paard en kar en onder de oorlog was dat niet alles. R: Waren er nog Vlaamse kinderen op internaat? M: Nee, alleen Margriet en ik. R: Was het niet erg om als kind moederziel alleen op internaat te worden gestopt en dan nog wel in een vreemde taal? M: Natuurlijk was dat erg. Ik verstond geen woord Frans en als ze kwaad op ons waren dan spraken ze enkel Waals. Dan verstond ik er niets meer van. Waals dialect heb ik ten andere nooit verstaan. R: Heb je het als Vlaming niet lastiger gehad? Het was toen toch het begin van de taalstrijd! M: De école moyenne van Waver was een staatsschool, maar mijn ouders hadden een brief getekend dat ik naar de mis moest gaan. En dat deden we dan op zondag. We waren maar met twaalf internen. De directrice paste in het weekend op ons. Dat was een echt huishoudentje. Ik vond dat zeer tof in die tijd. R: En had je de zondag dan wat meer vrijheid? M: Nee, we mochten niet buiten. Men ging wel met ons wandelen. Wij hebben daar een heel goede opvoeding gehad. Het was er zelfs strenger dan later bij de Miniemen. En daar was het ook niet van de poes met die nonnekes. G: Jij was daar dan met de drie maanden? M: Wij waren daar tot dat we eens de occasie hadden om naar huis te komen. Op een bepaald moment was het er echt niet meer te doen omdat er in Waver totaal geen eten meer was. Dan ben ik de Miniemen in Leuven gegaan. Ik dacht naar Paridaens te gaan maar daar was geen plaats meer. Margriet is naar Scherpenheuvel op school gegaan en ik ben in de Miniemen gebleven tot mijn achttiende. In Leuven had ik ook veel vriendinnen. Mijn moeder bakte immers zelf peperkoek met honing in. Er waren weinig pensionnaires in Leuven. Ik deelde met mijn vriendinnen. Het was oorlog, hè. Ik mocht in het weekend immers bij mijn vriendinnen uit het Leuvense op logement. R: Jij hebt heel wat studies achter de rug als je het vergelijkt met de gewoontes van toen. M: Ik was nog een kind toen ik op internaat ging. In de Miniemen was ik met Margriet Van Noten, ze is nog niet lang dood hè, en met Maria Broos de moeder van Jos Pelgrims. Maria Broos is nog maar één jaar dood. Herman Pelgrims, het gemeenteraadslid, is me de droeve tijding persoonlijk komen brengen. Ze verbleef op het eind van haar leven in een bejaarden home. Ze was er niet graag en heeft er veel geweend. Weet je waarom? Ze zag niet goed niet meer en liep tegen alles tegen. Op de Miniemen was er ook Juffrouw Frederikx. G: Die van de schoenwinkel. M: Juist, maar dan de oude juffrouw Frederikx. Ze is nooit getrouwd geweest. Ze heeft ons nog een goeie pee gestoofd in die tijd. Ik zal je die story eens vertellen… Alle drie maanden mochten we eens naar huis. Dit was voornamelijk met hoogdagen zoals Allerheiligen, Kerstmis, enz. . We moesten dan in tweede klas reizen. G: Derde klas was toen ook, niet? M: Ja, maar daar mochten we niet in van de nonnekes. Op een keer was ik samen met Margriet en Frederikx met de trein op weg naar huis. In de treincoupé zat een man. Op een bepaald moment vroeg hij “Een sigaretje, juffrouwkes?” Wij voelden ons al grote meisjes en dus antwoordde ik koud: “O ja, dank u meneer”. Ik had van mijn hele leven nog geen sigaret aangeraakt. Die man heeft toen goed gelachen met ons gehoest en onze kuren. De week daarop moesten we echter bij de directrice komen. Ik moest uitleg geven over mijn gedrag en kreeg slechts vier punten voor gedrag. Dat was het slechtste dat je kon krijgen. Een beetje daama kreeg Margriet Van Noten dezelfde straf. Die van Frederikx niet want deze laatste had niet gerookt en zij was alles gaan overbrieven. Daarna vlogen we alle drie naar huis om een certifikaat bij de pastoor-deken te halen. Dit om te bevestigen dat we wel degelijk van onberispelijk gedrag waren. Ik zie mijn moeder nog altijd met mij naar de deken gaan… . R: En dat allemaal voor een sigaret. M: Zeker, jullie kunnen zich die tijd van toen niet meer voorstellen.

Maria, de zus van Karel De Cock

een andere zus van Karel De Cock

Maria Josephina De Cock: jong, knap, vol inlevingsvermogen. Waar ze verschijnt is ze het stralende middelpunt en krijgt ze voor elkaar wat anderen niet lukt.

Cinéma en kalverliefdes

G: Nochthans in mijn tijd was het college ook nog streng. M: Maar dat was toch niet te vergelijken zoals in mijn jonge tijd. Ik weet nog dat de professors van het college in de stad rondreden om vrijende leerlingen te betrappen. En de zondag moesten de leerlingen van het college steevast naar het lof. We hadden in die tijd allemaal een lief. En dat lief ging meestal op school in het college. Zo hadden we de gewoonte om zondagnamiddag naar de cinéma te gaan bij de Macken op de Bonewijk. We zaten dan in den uil. Want daar kon je eens goed je lief kussen! Om drie uur verlieten onze jongens echter spoorslags de cinéma om naar het lof te gaan in college. Na het lof kwamen ze lopend terug naar de cinéma. Wanneer ze terug in de zaal kwamen gebeurde het meermaals dat een of andere lofganger toevallig in de straal van de projector liep zodat zijn hoofd zich op het doek aftekende. De Macken, de zaal-uitbater, maakte zich dan telkens goed kwaad. Hij riep dan verbolgen: “Stommeriken, apen! Zien jullie dat dan niet?” Ja, in die tijd was het nog zeer streng in de scholen. Maar toch was het plezant. Want je weet wel, iets dat je niet mag doen… . Naar de cinéma gaan was de ontspanning van de zondagnamiddag. De Macken legde dan de film uit. Het was nog stomme film in die tijd. En de Macken, die kon het uitleggen! Zijn dochter Maria speelde piano en hij zat op het balkon. Dan was het zo stil in de zaal dat je een muis hoorde lopen. Want de Macken deed alles zonder micro. Op een dag had iemand eens een ‘protmachientje’ meegebracht. Te pas en te onpas liet hij dit werken. Dit apparaatje produceerde een geluid alsof er iemand wind loste. Dit wekte grote ergernis bij de Macken. Die riep dan luidkeels: “smeerlappen, vuilerik, ben je niet beschaamd”. Dan kwamen er twee familieleden van de Macken naar boven gelopen. “Wie heeft dat hier gedaan ?” Natuurlijk antwoordde niemand. Ze waren nog niet van den trap of het herbegon. “En nu buiten allemaal”, riep de Macken. Iedereen schaterde het uit. Het was een deel van het plezier. En toen kwam de “Palace”. Dat was concurrentie voor de Macken. Mijn vader, toen reeds redelijk bejaard, had nog nooit een cinéma langs de binnenkant gezien. Toen de “Palace” zijn deuren opende wilde hij ook eens naar de cinéma met zijn vrienden. Ik zal het nooit vergeten, ze speelden “De Rode Handschoen”, een cowboy Íïlm. In die tijd waren deze films in feite feuilletons met wekelijks een nieuwe aflevering. Zo waren de zaaluitbaters er zeker van dan hun publiek terugkwam. Wanneer men op het doek een cowboy neer knalde dan riep vader: “Alé, haa’s doewed en dui is em wee terug se”. Hij meende dat het steeds om een en dezelfde cowboy ging!

Over de schuit

M: Ja, wij hadden café thuis. En ge weet hoe dat gaat, daar waar een jong maske in de café staat. G: Een ferm jong dingske achter den toog… . De mannen kwamen dan met hopen naar het café zeker? M: Gelijk als gij nu komt,hè. Zo kwam de jonkheid ook om te verkeren. (lachend) G: Is het waar dat jullie hier beefsteak serveerden in het café? Ik weet dat van mijn tante Nie. M: Nee, dat is niet waar. Dat zit zo: In het plaatsje naast het café hadden wij een keuken. Daar stond een Leuvense stoof. De donderdag met de markt was hier een macht van volk. Wij hadden toen stallingen. De marchands die op de markt stonden die kwamen hun paard hier parkeren en die bakten hier bij mij zelf hun beefsteak. Er waren er ook die bakharing en koteletten bakten. Het waren meestal de vrouwen die na de markt bakten voor hun mannen. Ze aten dat dan op in de café. Het werd geserveerd op een taljoor of op een papier. Vooral de bakharing lag op een papier. Dat was dan nogal een affaire. Toen was de café ook nog anders. Ze was veel kleiner. Later hebben we ze laten veranderen. G: Wanneer was dat ongeveer. M: dat weet ik niet juist. Maar mijn ouders leefden nog toen tijds. Mijn moeder is jong gestorven van kanker. Mijn vader Charel De Cock is 81 geworden. Op een avond toen ik een toneelvoorstelling in de “Cercle” (Kortstraat) bezocht was hij een kaartje gaan leggen bij Berta Flo in het café naast de oude “Unitas”. Na het kaartleggen kwamen ze allen terug om een pintje te drinken in “De Schuit”. Het was zeer koud maar in “De Schuit” hadden we een warme stoof. Marcel Leysens, een knappe man uit het Aarschotse (ze noemden hem de”meneer arte”), was in gesprek met mijn vader over het kaartspel. Toen ik thuiskwam hoorde ik hem zeggen tegen vader: “Zie hem daar se, den afzoaper”. Waarop mijn vader antwoorde : “Vijf ‘Pale Ale’s’ winnen en twee drinken, dat is toch nie slokop zijn hè”! Op dat moment kwam Jules Swinnen binnen en die zei tegen vader: “God nonkel, nu heb ik kou geleden aan die entré van de Cercle”. Mijn vader zei: “Hier zie, neem mijn plaats in naast de stoof. Want ik moet toch even naar het toilet.” Hij stond op en viel dood neer op naast de toog. Gestorven aan een hartaderbreuk.

Het verbouwen van de schuit

M: Ik herinner me nog altijd wat vader zei toen het café werd verbouwd. De werken werden uitgevoerd door Roger Macken uit de Lei. Het was immers de eerste café in het Aarschotse die in die stijl werd veranderd. De verandering kreeg ook veel navolging in andere café’s uit het Aarschotse. Zoals bijvoorbeeld bij “Jef Nafte” aan de brug. Vader zei na de verandering: “Wie zal hier nu nog willen binnenkomen ? Hier komt geen mens meer”. Wij waren immers gewoon van veel boeren en buitenmensen over de vloer te krijgen. De verbouwing viel enorm mee, het werd een mooi café, nu is dat ten andere ook nog zo. De café is toen ook vergroot. Ze is een meter of twee dieper in het huis verruimd. De dag dat we open deden na de verbouwingswerken stonden de mensen in file aan de deur. Er was zo veel volk dat ze allemaal niet binnen konden. We hadden voor de opening speciaal een camion ‘Dort’ uit Duitsland laten komen want mijn biersteker Fons Braes kon het niet bijhouden. Ik heb van die Duitsers toen een heel mooie collier gekregen. Heel mijn achterplaats stond vol bier.

Fratsen van Mit

Mit ge hebt me ooit eens verteld dat ge al eens een frats uithaalde. Zo hebt ge eens iets uitgehaald met de rijkswacht, niet? M: Wel ja, die mannen kwamen hier veel over de vloer. Ze konden hun camionnette hier binnenrijden. Zo stond deze uit het zicht van de goegemeente en de gendarmen konden rustig hun pint drinken. Op een keer hadden ze echter een nieuwe collega mee die ‘De Schuit’ nog niet kende. Het was een gewezen ‘boefer’ van Duitsland die afgezwaaid was uit het leger en zo bij de rijkswacht terechtgekomen was. Tijdens het pintelieren viel zijn oog op het nummerkastje van de wip dat in het café hangt. Er werd hier immers regelmatig op de liggende wip geschoten. Hiervan kennelijk niet op de hoogte, vroeg onze agent naar de bedoeling van het kastje. Ik antwoordde hem dat de café in feite een pension was met verschillende kamers. De nummers van het kastje kwamen overeen met een kamernummer. Ongelovig vroeg hij mij of ‘De Schuit’ wel voldoende plaats had voor zoveel kamers. Ik nam hem mee achter op de binnenkoer en legde hem uit dat ‘De Schuit’ veel groter was dan alleen maar het café. En dat ik nog meer plaats had dan die achttien pensionkamers. Hij slikte mijn verzinsel, nam mij even terzijde en vroeg: “Mitteke, ik heb kennis met een gescheiden vrouw. Ze is agente in Duitsland. Zou ik bij gelegenheid een kamer mogen huren?” Ik antwoordde “Maar natuurlijk menne joeng, ge zet altaa welkom. Ga krecht de schuinste!” Zijn collega’s proestten het uit. De gendarme trapte er volledig in. Na een beetje binnenpret vergat ik het voorval verder. Enkele maanden later gedurende mijn vakantie in Spanje kwam de man terug. Mijn kuisvrouw uit Rillaar paste op de café gedurende mijn afwezigheid. De gendarme vroeg naar mij. De kuisvrouw zei dat ik in het buitenland verbleef. Toen vroeg hij haar om een kamer. De kuisvrouw zei dat ze dit niet begreep doch de man bleef hardnekkig aandringen. Ten einde raad wees hij naar het nummerkastje. “Ik wil één van die kamers, Mitteke heeft me dat beloofd”. De kuisvrouw antwoorde daarop lachend: “Mui meniejer, da’s van de wip.” De man is daar nooit kwaad voor geweest en is altijd naar de schuit blijven komen.

Een illustratie van de hand van Steven Tuerlinckx (1929-2022)

professionele kroegtijgers

Over carnaval

G: Mit ge moet nog dat verhaal eens doen over onze Emiel Bosmans) M: Wel, na de oorlog was de carnaval aan strikte politiereglementen onderhevig. Zo mocht een mombakkes niet want men moest herkenbaar blijven. Nu was Miel Bosmans een artiest in het grimeren. Miel grimeerde ons ten andere allemaal. Maar zijn maskerade mochten we nooit op voorhand zien. Soms stonden we in de balzaal vlak naast hem zonder het te weten. Hij speelde zijn rol zo voortreffelijk dat we hem niet herkenden. Tijdens carnaval was hij altijd gemaskeerd in een vrouw. Op een keer was dit bijzonder goed gelukt en tijdens het bal was zijn gebuur “Rounault” van de porcelijnwinkel volledig “weg” van zijn gespeelde vrouwelijkheid. Na een paar dansen vroeg deze: “Rendez-vous” aan (vluggertje). Nog voor Miel goed en wel kon antwoorden begon zijn gebuur hem te kussen. Naar zeggen van Miel : “Mee zen laa toeng in me bakkes!”

iedereen was verknocht aan ‘De Schuit’

Over den oorlog

M: Onder den oorlog was mijn magazijn opgeëist door de zwarten. Hierin werden de aangeslagen goederen bewaard. Soms hebben wij geweend om menskens die hun 5 kilo patatten moesten afgeven aan die zwarte smeerlappen. Wij dierven toen veel, want terwijl de zwarten in het magazijn zaten luisterden wij naar de Engelse post onder een deken in de stal. M: Ik zal je nu eens een ongelooflijk verhaal vertellen. Na de oorlog bleef de rantsoenering nog een tijd doorlopen. Vlees was enkel te krijgen met bonnekes. Iedere beenhouwer kreeg vlees navenant zijn verkoop van voor de oorlog. Om echter aan deze, voor sommige beenhouwers nogal ongunstige maatregel te ontsnappen had de beenhouwersbond besloten om alle vleesrantsoenen samen te brengen en gezamenlijk te verkopen. Mijn magazijn, waar onder de oorlog de zwarten hadden ingezeten, werd voorzien van vleeskraampjes. Heel Aarschot moest hier zijn vlees komen halen. Ik deed dan mijn erf zeer vroeg open. De beenhouwers zaten dan hier in de vroeg rond de stoof hun jenever te drinken terwijl buiten de file klanten aangroeide. Ik had toen tijds “dove Fien” als kuisvrouw. Dove Fien was werkelijk doof. Ze leefde met haar man in een van de barakjes boven op de Meuleberg. Fien kon het niet nalaten om de beenhouwers te pas en te onpas in het haar te zitten. Daar Fien toch niks hoorde schonken deze daar geen aandacht aan. Het ging van: “Zen ze wee hie? De smeirlappe, de moewerdeneirs,….” De “Oude Jas” was toen tijds de voorzitter van de beenhouwersbond. Die regelde alles en zijn wil was wet. En ge weet hoe dat gaat voor sommigen regelde de ‘Jas’ nog iets extra zonder “bonnekes”. Zo kwamen de commissaris, de burgemeester, enz. regelmatig hun extra stukje vlees ophalen. Nu hebben wij zelf geen kat, maar vreemde katten komen hier wel eens. Zo gebeurde het soms, dat die dan ongewenst iets deponeerden in huis! Op een morgen terwijl de beenhouwers hun jenever zaten te drinken rond de stoof, was Fien weer bezig met haar gebruikelijk sermoen. Op een bepaald moment rook ze een verdachte geur en schreewde: “Der hei hie zeker wee een kat in hoàs geschete”. Afgaande op de geur deed ze het kastje open waarin de partituren lagen van de muziekmaatschappij. In dat kastje lag een vergeten stuk rot stuk vlees met genoeg maden in om een doorsnee visser een jaar gelukkig te maken. Dove Fien pakte het stuk vlees en wierp het midden tussen de beenhouwers in het café roepende: “Voila se smeirlappe, fret alle een ongeluk!

Ongelukken kunnen gebeuren…

M: Er is hier nog eens een keer iets erg gebeurd. Op onze poort stond te lezen: “Stalling zonder waarborg”. Onze Charel, nog een jonge kerel in die tijd, had dezelfde tekst ook in de stalling op een plakkaat geschreven. Nu verkochten de boeren in die tijd hun kalveren voor de deur hier. Die lagen dan op een kar met ingespannen paard. Op een keer gedurende een marktdag heeft een jonge kerel eens een zweepslag aan een ingespannen paard gegeven. Dit is toen op hol geslagen. Een gebuur hier van de Meuleberg die ervoor bekend stond niet veel schrik te hebben, trachtte het paard nog te kalmeren. Hij kreeg echter een dodelijke stoot van de kar. Het dolle paard met kar heeft vervolgens nog een spoor van vernieling getrokken over de Markt. Verschillende mensen werden gekwetst. Een uur later stond het parket hier. Nogal een geluk dat de vermelding “Stalling zonder waarborg” was aangebracht anders was ik mee voor de kosten opgedraaid. De eigenaar van paard en kar is van het voorval gek geworden. Hij is in het gesticht gestorven. Maar dit is wel een uitzondering. Want er werd hier veel handel gedreven, kalveren, varkens,… . En al dat marktvolk kwam hier over de vloer. Toch is er in mijn café nooit ruzie geweest. Het was de plezantste café van uren in ’t rond. Ruzie of vechten heb ik hier nooit gekend. Dat bestond hier niet.

‘De Schuit’ haar grote trots

Links Jos Van Dingenen met echtgenote ‘Jeanine coiffeuse’ en Jos Van Dijck ‘De Sloep’ waren stamgasten van het legendarische café.

‘De Schuit’ was het lokaal van de schuttersgilde ‘De rebellen’, vanaf 1946 de vereniging van Aarschotse schoenmakers, de studentenclub ‘Tijl’, de Liberale Vrouwenbond, ziekenkas en vakbond, een controle arts hield er consultatie.

Over de Rue Neuve

R: Je vertelde wel eens sterke verhalen van de Nieuwstraat of van “de Grecht”. M: Ja, daar gebeurde wel regelmatig wat. Een van de sensationeelste geschiedenissen was deze van Mie Springop. Die hare vent ging werken in de put. Regelmatig moest hij weg met de nacht. Mie had twee zonen. Wanneer manlief van huis was, hield ze aan met een vrijgezel ‘Bruke Straks’. Op een keer toen ze in bed stak met Bruke kwam haar man onverwacht thuis. Deze had zijn trein (al dan niet opzettelijk) gemist. De beide tortelduifjes waren zo druk doende dat ze niets hoorden. Toen de bedrogen echtgenoot op de slaapkamer verscheen stak Bruke zich onder de lakens. Mie bezwoor haar man dat het één van haar zonen was die bij haar in bed lag. Aldra kwam de waarheid aan het licht en Bruke moest in hoge nood over de daken wegvluchten, paddebloot met de onderbroek in de hand. Mie Springop kwam later aan haar eind tijdens een bombardement in Kampenhout-Sas. Ze werd er letterlijk onthoofd.

En Rik Viool…

De donderdag daarop stonden straatzangers o.l.v. Rik Viool al met een liedje over de Mie Springop geschiedenis op de markt. Ja, die straatzangers waren vlug. Ze verspreidden al zingend het lokale nieuws. Rik Viool speelde op zijn tienbasser en componeerde de muziek. Een uitgetreden pater maakte tekst en tekeningen. Zo was er eens een moord gebeurd in Rillaar. Een meisje werd er vermoord met een haarspeld. Enkele dagen later werd dit voorval bezongen op de markt. Wij zongen en dansten dan mee. De tekeningen die het verhaal ondersteunden waren meestal van veel bloed voorzien. Leut en plezier met een moord, zo was dat toen, raar hè… . Rik Viool was een attractie op zich. Zo was er eens een moord gebeurd te Aarschot aan ”t withuis’. Ik hoor Rik Viool hier over nog roepen: “Vreselijke moord gebeurd te Aarschot, uit jalousie!” R: Was Rik Viool niet een beetje een sukkelaar. M: Rik was zeker geen sukkelaar. Hij heeft de twee zeer knapste vrouwen gehad. Het waren twee zusters. En toen de eerste dood was trouwde Rik met de andere. Deze twee vrouwen waren geen Aarschottenaars van geboorte. Later is hij dan getrouwd met de vrouw van de veehandelaar die gek geworden is na dat accident met dat paard hier. Deze vrouw heeft hem echter veel geld gekost want die durfde zelfs haar haren in champagne wassen. Verder was Rik een echte commercant. Op het eind van zijn leven woonde hij in het Tonnestraatje. Hij stond dan op de markt met ‘poenjaarkes’ tussen ‘Jef Kist’ en de ton. Hij was vriend aan huis in ‘De Schuit’ want hij mocht samen met de pater met ons meerijden naar de markten in de omgeving. Religieus of niet? R: Mit ben je katholiek, vrijdenkend… Wat is je overtuiging. M: Ik ben steeds katholiek geweest en gebleven. Ik heb mijn plechtige communie gedaan en ben bij de nonnekes op school geweest. In Waver was het een staatsschool maar bij de miniemen waren het terug nonnekes. R: Maar ge hebt altijd de liberalen hier gehad. Die hadden toch de naam niet erg kerks te zijn. M: “Au contraire”, ze gingen meer naar de kerk dan de katholieken. Neem nu Margriet Swinnen die is altijd regelmatig naar de kerk blijven gaan. Ik heb daar minder kans toe gehad omwille van het café, maar naar de begrafenissen ben ik steeds blijven gaan.

Over haar leven

Soms vraagt men wel eens “Mitteke, hebt ge nu geen spijt dat ge niet meer weggegaan bent in uw leven?” Toch heb ik gereisd. Ik ben acht maal in Spanje geweest in een tijd dat men in Aarschot nog niet wist wat op vakantie gaan was. Ik heb de meeste landen van Europa bezocht. Daarenboven bezat ik de plezantste café van heel Aarschot en omstreken. De mensen kwamen naar het café en bleven hier dikwijls hangen terwijl het bij hun thuis soms feest was. Zo plezant was ‘De Schuit’. Nee, ik heb een goed leven gehad en heb nergens spijt van. AIs het te herdoen was deed ik het op dezelfde manier.

Robert Van Rompuy en Gie Van de Wouwer (september, 1991)

Mit Cock met Vlaams artiest Leo Martin

‘De Schuit’ werd gebruikt voor opnames van sketches van Gaston & Leo. Gaston Berghmans (1926-2016) en Leo Martin (1924-1993) vormden het populairste komische duo van Vlaanderen. Ze waren actief van 1972 tot 1992.

Jean-Marie Pfaff gewezen eerste doelman van de Rode Duivels en wielrenner …….. bij Mit Cock.

Burgemeeester Rik Daems en toenmalig Vice-eerste minister Willy De Clercq (1927-2011) die een voordracht hield bij Mit Cock.

Benoît Theyskens ‘Thesse van de Knoet’ en fotograaf André Matthijssens tijdens een verrassingsfeest naar aanleiding van de 87ste verjaardag van Mit op 18 mei 1990.

Een van de mooiste periodes uit mijn fotografiecarrière
Zo omschrijft André Matthijssens, fotograaf, de periode dat hij bij Mit Kock een studio had.
“Het begon allemaal met de kennismaking met Mit in de jaren ‘70. Mit was de grootmoeder van mijn goede vrienden Suzy en René en zo kwam ik regelmatig over de vloer in café ‘De Schuit’. Een echte bruine kroeg, met Mitteke (zoals ik haar net als de andere stamgasten noemde) achter de tapkraan. Waar volkswijsheid belangrijker was dan ‘letters fretten’, waar het hart op de juiste plaats zat en waar levensgenieters, Mitteke op kop, het naar hun zin hadden.
Begin jaren 80 werkte ik veel samen met Sasha, die modefotograaf was. Toen we in de Schuit aan het praten waren over onze plannen om samen een grote studio te bouwen, hoorde Mitteke ons gesprek en zei ze ‘waarom doe de da niet in de schuur menneke’. Toen we de ruimte zagen waren we onmiddellijk verkocht en de rest is geschiedenis.
De schuur stond leeg, was heel hoog en had een hoge en brede deur, waardoor we zelfs een camionnette konden binnenrijden. De ideale plaats dus als fotostudio, alhoewel dat pas kon nadat we tijdens een grondige kuisbeurt, stof en restanten van de voorgaande decennia weggeveegd hadden.
We hebben in de studio grote internationale projecten gerealiseerd. De studio leende er zich toe om technieken toe te passen die voordien nog niet gebruikt waren in de fotografie; modefotografie vanop een trampoline of door het zolderluik loodrecht naar beneden fotograferen terwijl de modellen op de grond lagen, wat een bijzonder en vernieuwend resultaat gaf.
Als ik terugkijk op die periode kan ik met zekerheid zeggen dat dit de mooiste periode is uit mijn carrière als fotograaf. De fotografie was puur. Er was nog geen digitale fotografie, laat staan photoshop. Je moest toen echt creatief uit de hoek komen om opgemerkte beelden te maken.
Blij en gelukkig dat ik dit heb mogen meemaken onder de vleugels van ‘Mitteke’ met wie ik tot aan haar dood een bijzonder hechte vriendschapsband had en die ik nog altijd hoog in mijn hart draag.” – André Matthijssens, fotograaf (2023)

Mit Cock, Benoît Theyskens en André Matthijssens. Links kijkt adjunct-commissaris Pouillon toe. Hij kwam vaak in de herberg zijn boterhammen op eten “mee j’een goei zjat soep”.

Charel Goossens, de zoon van Mit

Tinne De Cock, de nicht van Mit

‘De Schuit’ gelegen op de hoek van de Tiensestraat en De Grecht werd medio de jaren negentig geteisterd door brand en vervolgens gesloopt.

Maria Josephina De Cock – ‘Mit Cock’ (1903-1991)

fiere Mit met haar kleinzoon René Cypers, directeur Stedelijk Onderwijs Aarschot

“Voor WO II ging ons moe regelmatig naar Parijs voor hare uitzet” : kleinzoon René Cypers getuigt.

“Naast het café was een magazijn om zaden te stockeren en een winkeltje waar groentenzaden in papier hoorntjes verkocht werden. In die tijd had iedereen een lapje grond. Aan de Orleanstoren bezaten mijn overgrootouders heel wat akkergrond waarvan ze de oogst op markten verkochten.

In het café stonden een jukebox en een flipperkast. Remy Tuerlinckx deed het onderhoud en ontving een deel van de inkomsten. Eén Belgische frank in de flipperkast en vijf Bfr. in de jukebox voor drie liedjes. Ik kon als kleine gast clandestien (gratuit) de toestellen bedienen, stiekem opgemerkt bij een herstelling door Remy of een technicus.
Gedanst werd er bij alle mogelijke gelegenheden; oud- op nieuwjaar, carnaval, kermis, feesten en … ‘vergaderingen’ o.a. van de Liberale vrouwenbond.
Ik loerde toen (jaren 1950 begin ’60) door het sleutelgat om die vrouwen (Mit Stipper, Margueritte Swinnen, Fien Deca, …) licht aangeschoten de ‘French
cancan’ op ’t tafel te zien dansen, rokken omhoog, en zingen, tot … iemand aan mijn oren kwam trekken ‘da mag nie hé menneke’. Edith Piaf en andere Franse chansons,  ook uit de Moulin Rouge hadden voorkeur. Mit Cock ‘ons moe’ ging immers voor WO II geregeld naar Parijs voor ‘hare uitzet’. Elle parlait couramment le français.

Toen ik klein was had Mit Cock als één van de enige een telefoon. En dan kwamen de mensen: “Mitteke, mag ik eens bellen? En ik hoor mijn grootmoeder nog antwoorden: “Jui menneke, is ’t kuit baa?” Want als ’t kortbij was, was ’t ne Frank en als het verder was vijf Frank. Toen moest ge nog naar een centrale bellen en daar waren maar drie of vier nummerkes.

Iemand die in het verhaal niet mag ontbreken is mijn grootvader langs vaderskant… bompa René Cypers I.

huwelijksportret van WO I oudstrijder René Cypers (1892-1967) met Léonie Filliaert (1896-1988)

Bompa René Cypers was kleermaker met kledingwinkel in de Martelarenstraat, 31. Hij ontmoette Leonie Filiaert, afkomstig uit Brugge en dochter van binnenvaartschippers tijdens WO I. Leonie (Nolletje) werd geboren te Antwerpen op de ligplaats van hun binnenvaartschip de “Santiago”.

René en Léonie Cypers Filiaert

René was oudstrijder 1914-1918, ere-voorzitter van de toneelkring “Hoger Streven”, bestuurslid van de “Liberale Volksbond”, vertegenwoordiger van de Liberale Middenstand in de Marktcommissie der stad Aarschot, oud bestuurslid van de Koninklijke Cirkel, Actief lid van de Vrijwillige Brandweer, bestuurslid van de commissie ter bevordering van het vreemdelingenverkeer.

de schoonzoon van Mit Cock, Jac. Cypers (1920-2011) directeur Middelbare Rijksschool

Mijn bomma heeft haar zoon, mijn vader, naar ‘de Meuleberg’ gestuurd om kennis te maken met ‘dá mooi meischje van café ‘De Schuit’, toen al een blauw lokaal. Mijn pa had immers enorm verdriet omdat zijn toenmalige geliefde (een verzetsstrijdster uit Doornik) tijdens een interventie neergeschoten werd door … een Engels oorlogsvliegtuig, op het einde van WO II.

Andrée De Smet (1922-1944) verzetsstrijder WO II

“Pa z’n geliefde. Let op de gelijkenis met mijn moeder.” – René

“Se souvenir d’Andrée, héroine de guerre: notre devoir!” – Journal l’Avenir (le 29 septembre 2014) “…décédée à Forest (Frasnes) alors qu’elle ramenait des brassards pour les combattants du Front de l’indépendance.” – C.D.C. (le 4 septembre 1994)

In 1947 huwt de dochter van Mit, Luciana De Cock (1925-2022) met Jac. Cypers

Jac. en Luciana Cypers De Cock

In 1949 wordt de kleinzoon van Mit Cock geboren; René II. Zijn vader, Jac. Cypers wordt diezelfde dag in Leuven ingewijd als vrijmetselaar in de loge ‘La Constance’.  Cypers wordt voorzitter van de eerste Nederlandstalige Belgische Grootloge in Leuven. Later richt Cypers een nieuwe Loge werkplaats op, ‘De Wyngaerdenranck’. Bij de naamgeving ervan wordt Cypers geïnspireerd door de Aarschotse rederijkerskamer ‘De Wyngaerdenranck’.

“Een innerlijke zoektocht

Labyrinten die in het tegelwerk van kerken kunnen voorkomen zijn zowel een merkteken nagelaten door broederschappen van geïnitieerde bouwvakkers, als van een pelgrimstocht naar het H. Jeruzalem.

Het labyrint verzinnebeeldt anderzijds de weg naar het innerlijke Zelf, naar de tempel van de H. Geest die in ons kan huizen.” – Jac. Cypers

onbekend familie portret

onbekend portret

onbekend portret

onbekend portret

onbekend portret

Al de foto’s komen uit het fotoalbum van Mit Cock.

de Aarschotse Kring voor Heemkunde interviewt de kleinzoon van Mit Cock

www.heemkundeaarschot.be Er bestaan nog filmpjes over ‘De Grecht’ door de Heemkundige Kring Aarschot.

“Boeksheiring lak spek van binne wit en van bowate zwet!” – Stiene Fouche

Nature morte au poisson – 1926 – Huile sur toile – Suzanne Valadon

Nog een uniek Osschots figuur: STIENE FOUCHE. Haar achterkleindochter Suzy Van Meensel huwde met Mit Cocks’ kleinzoon René Cypers.

Justina Matthijs ‘Stiene Fouche’ (1878-1959) Zij huwde in 1904 met Theodorus Leemans (1881-1919). De jongen links in beeld is Fransiscus Leemans (1904-1968), de vader van Justine Leemans. Het kleinste meisje op de tafel is de grootmoeder van Suzy Van Meensel. Het meisje dat uiterst rechts zit stierf op 12 jarige leeftijd.

(2021) Een gesprek over Stiene Fouche met haar kleindochter Justine Leemans en haar achterkleindochter Suzy Van Meensel.

Suzy Cypers Van Meensel

In 1973  trouwt de knappe kleinzoon van Mit Cock; René met de achterkleindochter van Stiene Fouche; Suzy Van Meensel.

modieus grasieuse Suzy en André Matthijssens bij Mit Cock. Let op de design flûtes à champagne.

v.l.n.r.: het neefje van Suzy Cypers: Glenn Van Nerum met zijn hartsvriend Pieter Van Kerckhoven – Lily Schrijvers – Maggy: de moeder van Glenn – Justine Leemans: de kleindochter van Stiene Foesj

“Pieter, moest ‘ons moe Mit’ nog leven je zou een ferme smakkerd krijgen. Zij was geen gewone madame, zij was een cafébazin… ‘pur-sang’. ” – René

gedigitaliseerd door SADA (Stedelijk Archief en Documentatiecentrum Aarschot)

(1973) Het huwelijk van Suzy en René Cypers Van Meensel gefilmd door Johny Voners (1945-2020) gedigitaliseerd door SADA (Stedelijk Archief en Documentatiecentrum Aarschot)

Hierbij mag ik een persoonlijk eerbetoon brengen aan Godfried Van Kerckhoven, die velen, waaronder ik, al een hele tijd missen. 

Godfried was een van mijn “goedste” vrienden, al van in onze studententijd, die ons samenbracht in het fameuze ‘de Spoelbergh’-gebouw, tussen onze (de universiteit) Naamsestraat en hun (de studenten) Oude Markt. 

Zijn bekenden noemden hem “Frie” (De weglating van ‘God’ was geen inhoudelijke intentie, zeker niet bij mij, en zeker niet bij … hem). En hij had veel bekenden, in familie en bij zijn vele vrienden. 

Zijn beroepsintentie was het notariaat en dat heeft hij gedurende zowat 40 jaar, van 1959 tot 1998, succesvol uitgebouwd (meer dan veertigduizend akten!) in Aarschot, als jongste notaris van België en de eerste Nederlandstalige notaris van het arrondissement Leuven. 

Wij kenden hem en zullen ons hem blijven herinneren als een milde man, bescheiden, wijs, sociaal, respectvol en menselijk voor iedereen, niet alleen voor zijn cliënten. Hij was een gewiekste bemiddelaar, ten goede voor elk. Zo heeft hij veel familiale en andere branden geblust en er werd in zijn brede regio intens op hem beroep gedaan voor functies en opdrachten in vele verenigingen en maatschappelijke initiatieven. Hij was een uitgesproken groepsmens met een vrijgevig hart. Hij had goede relaties met zijn collega’s in het Leuvense en nog een heel stuk daarbuiten. Hij was een uitgesproken familienotaris, die geduldig, berekend maar gepast, goede raad gaf en kundig begeleidde in moeilijke regelingen en processen. 

En hij zette zich in voor zijn familie, was fier op zijn kinderen en kleinkinderen, die het goed deden en nog doen. Zijn mooie Mia, met wie hij huwde in ’62, heeft hem toegewijd bijgestaan tot zijn laatste dag.

Roger Baron Dillemans Ere-rector van de Katholieke Universiteit Leuven

Mia Van Kerckhoven en professor Roger Dillemans (Aarschot 1972)

Inhoud:

Woord vooraf

Soo de Wender – Sooi Van Braeckel – burgemeester van Langdorp

Een vergeten figuur in Wolfsdonk is zonder twijfel “Petrus Franciscus Van Braeckel” geboren op 23 mei 1885 en gestorven op 2 januari 1962. 

Soo woonde met zijn gezin in het midden van het dorp, schuin tegenover de kerk, en recht tegenover de huidige winkel “DE PANDA”. 

Hij was een kolenhandelaar, had heel wat land, was een kleine boer, met wat vee, varkens, kippen, fruitbomen… En hij ontgon ook heel wat bossen waar hout werd gekapt en verhandeld voor de mijnen. 

Pittig detail: naast handelaar in aardappelen en kolen had hij ook een likeurwinkeltje, hij mocht ze ook graag. 

POLITIEK: 

In 1946 werd hij burgemeester van Langdorp. Men vroeg hem op de lijst te staan en mee te doen aan de verkiezingen, waarin hij na veel aandringen toestemde met een kwinkslag: “Zet mij dan maar als laatste op de lijst, maar pas op als ik de meeste stemmen heb wil ik burgemeester zijn”. 

Wat hij niet verwacht had was dat hij inderdaad de meeste stemmen haalde en burgemeester werd. 

Hij was burgemeester van 1946 tot 1953.

In 1953 haalde Soo nog meer stemmen, en moest hij logischerwijze opnieuw burgemeester worden, maar politiek gekonkel zorgde ervoor dat iemand uit Langdorp burgemeester werd. 

In 1953 wilde hij niet meer opkomen, hij had er de buik van vol. 

ouders van Soo de Wender :

FAMILIE: 

Soo van de Wender was getrouwd met Mathilde Verrijdt (1890-1960). 

Het koppel had 10 kinderen; 6 jongens en 4 meisjes. Zoals dat toen gebruikelijk was mochten de jongens studeren en de meisjes bleven thuis om te helpen in het huishouden, het café en de winkel. Om het karakter van Soo te schetsen laten wij zijn dochter Elza, mijn moeder, (9 mei 1921-1 januari 2000) aan het woord: 

“In de winter kwamen de mensen die het moeilijk hadden bij ons altijd lege aardappelzakken halen om op hun bed te leggen tegen de kou. Mijn vader gaf ze graag mee.” 

“Op een keer was hij bezig zijn boekhouding na te kijken, hij vond heel wat rekeningen die nog niet betaald waren vooral van mensen die het moeilijk hadden. Zijn vrouw vroeg hem wat hij daar allemaal gevonden had en of zij dat ook eens mocht nakijken. En de Soo zei: ‘Meiske, ‘t is beter dat ge dat niet ziet en weet, dan hebt ge daar ook geen koppijn van, we krijgen die centen toch nooit te zien’. En hij stak de onbetaalde rekeningen in de brandende kachel.” 

“Iemand uit de buurt was al 2 jaar kolen komen halen bij Soo en had die nog niet betaald. Het derde jaar kwam hij juist voor de winter als hij bij ander handelaren geen kolen meer kreeg omdat hij niet kon betalen toch bij Soo om kolen. En Soo zei: ‘Ik weet dat gij niet kunt betalen, en toch geef ik u voldoende kolen mee, ik zal u en uw gezin niet in de kou zetten in de winter, ge weet het, ge kunt hier altijd terecht’.” 

Enkele verhalen verteld door zijn zoon Herman Van Braeckel, januari 2020. Herman overleed in oktober 2020.

Jan Kerckx, Jan van Elza van Soo van de Wender, kleinzoon. 

5 september 2019

Foto’s van de hoofdstraat in Wolfsdonk vanuit een tegenovergesteld standpunt. De rode pijl verwijst naar het huis van Soo van de Wender in het dorp van Wolfsdonk.

Nonkel Herman vertelt.

Herman van Braeckel was het jongste kind van Sooi van De Wender (Frans Van Braeckel).

Mijn vader was een zeer goed mens, evenals mijn moeder trouwens, voor zijn gezin maar ook voor de mensen rondom hem. Als hij kon zou hij iedereen helpen.

Hij was afkomstig van Blauwberg waar zijn ouders in hout en kolen handelden, zij ontgonnen bossen ,het hout werd gebruikt voor  het ondersteunen van de gangen in de koolmijnen.

In Wolfsdonk deed mijn vader hetzelfde, hij beheerde bossen en verkocht het hout voor de koolmijnen. Hij verkocht kolen (hulle zoals ze hier zeggen).  Mijn vader  deed in de beginperiode het hout weg in een kar getrokken door een koe, dit werd vervoerd naar Averbode naar den Eyk, waar nu een restaurant is. Daar lag een tramlijn, het hout werd van daaruit verder vervoerd naar de koolmijn met de tram.

Mijn vader heeft ook een café gehad en een likeurwinkel. Boven op de eerste verdieping van zijn  huis werd vroeger zelfs toneel gespeeld door de mensen van Wolfsdonk.

Hij had één van de eerste auto’s in Wolfsdonk, een décapotabele , ’s zondags reed hij met een deel jongeren van de buurt (een tiental) rond op de kasseiwegen en de aardewegen. Hij  reed dan met hen een toer langs Testelt, Zichem, Scherpenheuvel, Averbode, Blauwberg en Herselt. Een hele belevenis voor de toenmalige jongelui.

De likeur voor zijn likeurwinkel kocht hij via een handelaar van Zichem, deze haalde zijn koopwaar bij Freyns in Hasselt. Eén keer per jaar ging hij met de fiets naar Aarschot om daar de likeuren te proeven, op de terugkeer eindigde dit nogal eens in een gracht omdat hij de weg niet goed meer kon inschatten.

Sooi van de Wender  was een goede vriend van Sus van Jo, de senator Vanderborght, als het verkiezingen was liep hij met een bord rond op zijn buik en rug met  reclame voor Sus van Jo.

De politieke loopbaan van mijn vader: Hij werd burgemeester van Langdorp-Gijmel-Wolfsdonk.

Op een keer vroeg Sus van Zjo (senator Vanderborght) aan Sooi om zich op zijn lijst te zetten voor de gemeenteraadsverkiezingen. Dit situeert zich in het jaar 1946. Na lang aandringen deed Soo van de Wender dit. Hij stond op de laatste plaats van de lijst. Bij de verkiezingen had hij alleen meer stemmen dan iedereen van zijn partij samen. Hij werd zo burgemeester. Bij de verkiezingen daarop had hij nog meer stemmen maar senator Vanderborght had aan iemand anders  het burgemeesterschap beloofd. Waarom? Ik weet het niet. Maar het verhaal gaat dat als je in dien tijd aan het station van Aarschot stond en je vroeg waar Langdorp lag, men je met de vinger wees naar een eenzaam lampje dat verder weg in het dorp van Langdorp brandde. Daar ligt Langdorp. In Langdorp gebeurde niets, in omliggende dorpen werden er wegen gelegd en werken gedaan, en Langdorp leende geld uit de dorpskas aan andere dorpen, in Langdorp werd geen kassei verlegd. Sus van Zjo, senator en gemeenteontvanger heerste. Was er een conflict tussen burgemeester en de senator?

Een burgemeester mag niets verdienen aan de gemeente en als hij handelaar is mag hij geen zaken doen met de gemeente en er niets aan verdienen. In Langdorp waren drie kolenhandelaars die kolen mochten leveren aan de gemeente: iemand in Langdorp, iemand in de Gijmel en iemand in Wolfsdonk, Sooi van de Wender. Sooi mocht geen kolen leveren en men besloot om het deel van de kolen dat hij normaal leverde aan zijn broer te bestellen in Herselt.

Op een dag komt de senator , tevens gemeenteontvanger met het factuur van de kolen voor het broer van Sooi bij hem binnen met de mededeling dat hij het geld aan Sooi zal geven, deze moet het dan maar verder geven aan zijn broer als hij hem ziet. Mijn vader  weigert en zegt dat dit wettelijk niet kan. Maar enkele dagen daarop komt de senator terug  als mijn vader  niet thuis is, en mijn moeder Mathilde Verrijdt tekent voor ontvangst van het geld.

Het gevolg van dit alles was dat mijn vader, Soo van de Wender , zich moest verantwoorden bij de procureur in Leuven en dat hij geen burgemeester kon worden.

Bij de volgende verkiezingen kwam Dams en Vanhuyzeghem van de andere partij aan Soo vragen om voor hen op te komen maar hij weigerde. De afkeer  voor de politiek had zich voorgoed van hem meester gemaakt.

Om voorbijgangers te verleiden spaarde deze etaleur van opleiding kosten noch moeite. De inwoners van de stad vergaapten zich aan thematisch ingerichte vitrines. Te vergelijken het met de étalages van de Parijse ‘Galeries Lafayette’.

Paspoppen met Assepoester bruidsmode draaiden eindeloos rond op met rood fluweel bekleedde carrousels. Porseleinen vazen met boeketten zijden bloemen en vloerlampen decoreerden de winkel.

Heren mannequins in smoking leken op de uitbater zelf, andere droegen een snor en oorbelletje. De populaire bruidsboetiek viel op en was van ver zichtbaar door Harry-vlaggetjes, slierten rode lampionnen en verlichte hartjes. Op het dak wapperde een enorme Harry-vlag naast de Belgische driekleur. Het geheel werd opgeluisterd met zacht klinkende James Last muziek, waarvan je ook op straat kon genieten, omdat onder de luifels geluidsboxen hingen. Lang toen iedereen een cd-speler had, maakte een bandopnemer met enorme spoelen nog de dienst uit.

Tijdens de beginjaren werd de bruidsjapon in een confectieatelier in Luik vervaardigd. De aanstaande bruid paste haar droomjurk niet zelf. Het basismodel werd door een “winkeldochter” geshowd, maten werden opgenomen waarna de trouwjurk naar de wensen van de aanstaande bruid werd samengesteld : de kleur, de lengte van de sleep, wijdte van de rok, hoeveelheid van de bewerking, enz. Zo was er maar één exemplaar van elk model in omloop en kon het in alle kledingmaten naar wens worden aangeboden.

Mettertijd deden vacuüm verpakte hyper romantische jurken uit China hun intrede.

“Seereworeg springe de traa-kliejere owat ‘du plastique’, de maskes zien er een weik ‘unne peere mee, ‘avec le repassage’. Wa paazde de dui na van, tussen ons gezweege en gezei?”   

Met bombarie sprak dandy Harry die in de golden sixties was blijven plakken een mix van het Aarschotse dialect en het Frans. Hij was gehecht aan ‘Osschot‘ en koesterde zijn ‘imperium‘ .

Harry zocht inspiratie bij Christian Dior, Avenue Montaigne in Parijs. (1956)

De mensen in Aarschot dachten dat de kleding van Haute Couture Harry uit couture huizen van Parijs kwam maar hij ging inkopen bij Joodse goedkope confectie groothandels aan de Porte Saint-Martin.

In 2018 werd in Aarschot een tentoonstelling over Harry Heylen georganiseerd. Ik heb hem goed gekend en bezorg hem als eerbetoon een plaats in dit virtuele museum zoals ik Harry mij herinner :

Met een joekel van een ring, waar hij maar al te graag mee pronkte ; ” C’est le ‘vaaf karuit’ (5ct diamant) solitaire de maman”. Hij droeg 3 gouden Cartier-brillen tegelijk ; 1 op zijn hoofd, een 2de op zijn neus en een 3de hing aan een halssnoer.

Als jonge aanlokkelijke “fils du notaire” was ik meestal welkom. Met veel goesting liet ik mezelf in dit wedding wonderland onderdompelen.

Ik werd ontvangen met Champagne, flantaart, “koekebakken” (pannekoeken), pain à la grecque (Brusselse specialiteit) maar soms ook zonder omhaal terug naar de deur verwezen. Dan legde hij uit misnoegd te zijn door factoren uit het verleden waardoor hij zich soms afstandelijk en arrogant gedroeg.

Maar was Harry goed of slecht geluimd, altijd ging ik er al lachend buiten :

Pieter Van Kerckhoven : “Uw gedrag tegenover mij is onuitstaanbaar.”

Harry Heylen : “Ce sont les pauvres qui s’excusent. Quand on est riche, on est désagréable!”

Madame Rachelle had liever een meisje gehad en liet haar enig kind meisjeskleding dragen tot hij 6 jaar was. ‘Harryke’ hield zielsveel van zijn ‘Maman’. Zij bepaalde wie er thuis mocht komen spelen. Harry heeft veel geld uitgegeven aan gigolos. Overal kende hij er. In Brussel, Oostende, Parijs,… . Zijn moeder wilde niet dat hij een vaste vriend had. “Ze nemen je toch alleen voor je geld en profiteren van je.” En alles wat ‘maman’ zei was heilig. Tijdens de begrafenis van zijn moeder smeet Harry zich op de kist en was ontroostbaar.

Prosper Heylen als travestie

Monsieur Prosper weigerde met zijn zoon aan tafel te zitten omwille van diens geaardheid. Harry at gedurende jaren apart. Zelfs rond Kerstmis, wanneer het personeel eens per jaar aan tafel werd uitgenodigd, moest Harry het kerstmaal alleen gebruiken. Kerstmis was voor Harry het belangrijkste feest van het jaar… . Na het overlijden van zijn vader brak Harry de klassieke confectiezaak met mahoniehouten lambriseringen af en maakte er een glamour-kitch spiegeltent van met draaiende poppen.

Achter-en boven de bruidszaak bevonden zich de privévertrekken ingericht zoals een cabaret-douze van Toulouse-Lautrec, een bonbonnière met veel peluche. Er hingen enkele prachtige schilderijen van de strekking Oriëntalisme en Symbolisme. Er stonden hoogwaardige art-déco meubelen, door ‘bompapa Henri‘ aangekocht. Er werd van ‘een ascenseur‘ gebruik gemaakt, daar het volgens Harry niet betaamde een trap op te gaan. Sterren gaan uitsluitend een trap af. “Les grands descendent le chemin de la vie, les petits le remontent”.

Na de jaren ’60 heeft Harry niets meer aan de winkel of aan de woning veranderd, wat nu en dan tot onzinnige onkosten leidde. Op een dag kwam ik aan bij mijn familie (zij woonden recht tegenover Harry) en de brandweer stond daar. Een enorme waterstraal stortte van boven op het terras tot op het kasseiensteegje. Wat was er gebeurd? Op het boven-terras stond een “Bacchus” fontein; in plaats van met een pompje te werken dat het water recycleert, was de fontein jaar-in, jaar-uit aangesloten op de waterleiding. Toen Harry een paar dagen aan de kust verbleef, was de afloop verstopt geraakt en stond er zoveel water op het terras dat het op instorten stond.

Harry genoot van zijn appartement in Nice op de Promenade des Anglais, van een villa in Oostende en een huis op de dijk van Blankenberge. Op de gevel stond zijn naam in smeedijzer. De inrichtingen waren overal dezelfde als in Aarschot.

Na een weekendje stappen, cruisde Haute Couture Harry al claxonnerend het stadscentrum binnen om aan ‘Osschot’ kenbaar te maken dat hij weer thuis was ! Afgunst en kwaadsprekerij nam hij er graag bij.

Vader Heylen, die zijn zoon zo slecht bejegende, reed met een spierwitte 1964 Pontiac Parisienne Convertible. Spektakel troef, maar natuurlijk maar een vierde van het tumult in de Aarschotse straten dat de witte Jaguar E-Type van Harry himself met twee Chow Chow honden achterin veroorzaakte.

Behoedzaam en traag bestuurde Harry Heylen vele prestigieuse bolides. Altijd wit statusblik, omdat dit de enige carrosseriekleur is die bij beschadiging gaaf hersteld kon worden… De Mercedes S-klasse was voorzien van een Zwitsers-kenteken en gordijnen. Met de Jaguar E-Type werd in Knokke de eerste prijs voor meest elegante heer in de wacht gesleept!

Resideerden Rachelle en Prosper in Nice, organiseerde hun zoon Harry in de ‘salons de mariage‘ onstuimige gay parties, tot ergernis van mijn oom die daar rechtover de slaap niet kon vatten. Tante Leentje moest ’s nachts Meneer Heylen opbellen – “of het even stiller kon…?”

‘Meneer Harry’ (door het personeel zo genoemd) was een zeer gelovig man. Verscheidene jaren vloog hij met het personeel voor één dag naar Lourdes, op bedevaart. Na afloop kreeg mijn tante een met wijwater gevuld plastieken Onze-Lieve-Vrouw beeld. Voor de jaarlijkse Sint-Rochusverlichting, het grootste toeristische evenement van de stad, bracht hij eigenhandig een kolossale kaars naar “Notre Dame d’Aarschot” waar ook grote kaarsen te koop aangeboden worden, maar die “standaard afmetingen” waren geen optie. De ouders Heylen beschikten over eigen kerkstoelen waarin hun naam gegraveerd stond.

Harry Heylen financierde de communie gong voor de O.L. Vrouwekerk Aarschot

De Aarschotse dierenbescherming werd jaarlijks royaal gesponsord.  Harry’s eerste hond die ik mij herinner was een Chowchow die naar de benen van de voorbijgangers hapte. Geblesseerden werden naar het cabinet mijn oom dokter Paul Van Kerckhoven doorverwezen. “Zegt mui teege den doktoor dat Monsieur Harry la consultation komt betuile“. Na de Chowchow volgden Schotse herdershonden die allemaal ‘Prince’ heetten. Wekelijks bezocht ‘‘Prince‘ het beste toilettage-salon en geurde naar Coco Chanel – eau de parfum. Waagde ik het ooit Prince de naam ‘Bobbieke’ te geven, werd ik door geërgerde Harry terecht gewezen.

Harry beschikte over een hofhouding, die er stiekem van droomde wat van het ‘imperium’ te erven. ‘Nonkel Harry‘ genoot daarvan, hield hen aan het lijntje en werd peter van talloze kindjes…

De tijd knaagde aan ‘Harry’s Imperium’ dat gaandeweg meer herleid werd tot vergane glorie. De flamboyante dandy vergrijsde, vermagerde en verging tot een eenzame zonderling die hoogstzelden buitenkwam. Zijn sociaal milieu werd kleiner. De cynische oude homo gebruikte minder vertrekken van zijn vijfpanden grote huis. ‘De maskes’ (winkeldochters) bleven in dienst om ‘Meneer Harry‘ te bedienen. Met een zilveren belletje op tafel werden zij opgeroepen. Werd er niet dadelijk gereageerd, hield hij het niet bij éénmaal bellen, maar klopte en tsjing tsjingde hij er in ‘volle colère’ op los.

Harry is de man die mij motiveerde om een decoratie winkel te starten. De dag van de opening kwam hij langs en kocht decoratiespullen. Ik verpakte alles zorgvuldig maar kreeg kordaat de opmerking dat ik te veel papier verspilde.

Toen ik de relatie met mijn pijnlijk mooie vriend stopzette was Harry verontwaardigd en vond dit absoluut niet kunnen. Hij was zo bang dat ik net als hem alleen zou eindigen zoals zo veel homo’s, verzuurd, zonder man, zonder kinderen.

Harry hield van een ‘practical joke’. Ik ben er ooit gaan solliciteren, gekleed in Harry’s stijl : flanellen broek, blauwe blazer met gouden knopen, hagelwit hemd en stropdas. Harry vroeg aan ‘de maskes’ wat ze er van zouden vinden om samen met de fils du notaire te werken. Zij vroegen frank of ik wel zomen kon “oemspeten” (omspelden) en bereid was om te strijken. Harry zag zo’n ‘pièce de théâtre’ wel zitten.

Ooit kwamen we ’s nachts terug van een kreeften-restaurant in Brussel op de Vismarkt ‘ba Patje’ (zo noemde Harry de uitbater). Thuisgekomen merkte Harry in een uitstalraam dat een paspop de verkeerde armen waren aangevezen en hij werd razend : al de winkel-lichten aan, de muziek sprong op en vlug met de lift naar boven; daar trok hij een kast open waaruit armen en benen vielen. Ik beleefde de slappe lach van mijn leven.

Wat Harry betekende voor Aarschot? Hij was een gulle werkgever. Zijn winkel heeft decennia lang goed gedraaid, waardoor hij ontelbare consumenten naar Aarschot heeft gelokt. Heel wat kopers kwamen uit Wallonië, omdat hij met veel flair en humor in het Frans kon verkopen !

Het was moedig om zich als homo te outen, in die periode . Aan homo’s die niet voor hun geaardheid willen uitkomen had hij een hekel.  

Mijn eigen coming-out was ook niet van een leien dakje gelopen, “étant d’origine de la bourgeoisie provinciale”.  Daarom respecteerde Harry mij. Ik denk nog regelmatig aan hem.

Pieter Van Kerckhoven

Paragraaf uit de autobiografische verhalen van Brigitte Raskin – Afscheid van Steen –   1996 – pagina 97, 98 :

…De voormalige brouwerij is nu een shopping-center, het hele stadscentrum werd een winkelgalerij. Haar vitrines weerspiegelen mij als een vrouw op koopronde tot ik plots, ter hoogte van kledingwinkel Harry, hocus-pocus het meisje wordt dat het jongetje weerziet, het enige vriendje dat ze ooit had in de stad.

Het Bleiterke staat als vanouds tussen de etalagepoppen van Harry. Zij dragen bruidsjurken, het jongetje is hun jonkertje. Hij schreit zo hartgrondig dat je hem als het ware kan horen door de dikke vensterruit. Hete traantjes van glas biggelen over zijn tot een grimas vertrokken gezichtje. Dit keer draagt hij een wit en groen gestreept pakje met bijhorende pet. Die werd diep over zijn oren getrokken. Zo komt het dat ik niet meteen zag wat me nu pas opvalt : hoe een huidziekte het wassen gezichtje heeft aangetast. Dat lijkt nu deels gesneden uit rauw, bestorven vlees, met witte zenuwen die de huilrimpels dwarsen. Het hoofd van Het Bleiterke moet gesmolten zijn in het licht van een nieuwe schijnwerper of de hitte van de zomerse zon. Waarom heeft de precieuze heer Harry niet tijdig een pet op het borstelige haar van zijn mascotte gezet? Waarom hebben de Aarschottenaars niet beter naar hun Manneken Traan omgekeken? En waarom staat Het Bleiterke hier nog, met dat rotte aanschijn en tandjes die vergeeld zijn?

Het zieke jongetje besmet mijn herinnering aan het kleine meisje. Dat keert zich af van het uitstalraam in de Martelarenstraat en heeft zin om mee te huilen, terwijl het zich vroeger om haar vriendje vrolijk maakte.

Er is een tijd geweest, de jaren van de Grote Oorlog, dat in deze straat iedereen onophoudelijk huilde. De Duitsers waren onderweg naar de Ijzer door Aarschot getrokken. Terwijl hun hoogste in rang vanop een balkon de chaotische bezetting van de stad in ogenschouw stond te nemen, was hij doodgeschoten. Dat was gebeurd op de hoek die deze straat, toen nog Peterseliestraat, met de Grote Markt vormt. De Duitsers waren wild van woede geworden, hadden hier alle mannen en grote jongens naar buiten gesleurd, hen in stoet naar de rand van de stad gevoerd en hen daar beestig vermoord. Zo werd de Peterseliestraat de Martelarenstraat. Er woonden een tijd lang enkel vrouwen, meisjes en kleine jongens. Een van hen heette Jefke en was twee toen zijn vader werd gedood. Ik ken hem al mijn hele leven, heb hem het verhaal van het wrede lot van zijn straat dikwijls horen vertellen. Het valt me helaas te laat te binnen dat ik het wassen wenende jongetje de naam Jefke had moeten geven en zo zijn onuitputtelijke tranen overschot van reden. … BRIGITTE RASKIN

fotoreeks – Harry’s vergane glorie door fotograaf André Matthijssens.

Na de afbraak van de site Haute Couture Harry vonden archeologen schatten uit de middeleeuwen : Van kruiken over een impressionante gracht tot een intacte ton. De vondsten gaan terug tot de 12de eeuw.

DE SHERIFF (1945-2009) foto: André Matthijssens

De eerste kerstavond na WO II, 75 jaar geleden werd “De Sheriff” Frans Léonard Bellens (1945-2009) geboren.  

Hij had altijd een revolver op zak maar was niet kwaadaardig, in tegendeel. In het centrum van Aarschot bewaakte hij de auto’s en men gaf hem daarvoor 5,00 Frank. Als hij op de Bonewijk stond kreeg hij gratis een zakje fritten van frituuruitbater Danny.  De Sheriff regelde het verkeer als de school uit was! Hij woonde in de Papenakker te Gelrode bij zijn broer Jos die hij hielp met kranten rond dragen.  

Als goede burgervader hield Willy Schellens een oogje in het zeil. Bij de opening van de kermis vroeg een foorkramer spontaan aan de Sheriff om zijn kraam te bewaken. ’s Anderendaags kwam de burgemeester in Aarschot aan en zag dat de Sheriff de hele nacht op wacht was blijven staan. De burgemeester ontfermde zich over hem. Willy Schellens trakteerde hem al eens op mosselen met frietjes. Tijdens de jaarlijkse loopwedstrijd in Gelrode was de Sheriff ook paraat om een handje toe te steken. Eén enkele keer was hij ’s nachts op wandel op de autosnelweg. Toen heeft de Sheriff veiligheidshalve een nachtje op het commissariaat doorgebracht. De Sheriff was fier dat hij de mensen van de politie kende, die van het vuilnis en vooral burgemeester Willy Schellens.

Hij stond vaak voor de toenmalige juwelierszaak Jack Terweduwe (vandaag Leda Gheysen – juwelenontwerp) om een overval te voorkomen.  Vlak daarover was het atelier van kunstfotograaf André Matthijssens.  André riep de Sheriff binnen om te schuilen voor de regen en stelde voor een reeks foto’s van hem te maken en hoeveel hij daarvoor vroeg.  De Sheriff ging akkoord op voorwaarde dat hij een tros bananen kreeg.  De fotograaf liep snel naar de markt en kocht de bananen.  De Sheriff was opgetogen over de foto-shoot en kwam kort daarna terug in een ander kostuum.  Daarvoor vroeg hij een pak chocolade. 

Iedereen had het voor “de Sheriff”. Hij had vaste staanplaatsen en bleef daar dan uren staan, ook ’s nachts.

Het gebeurde dat hij werd uitgelachen.  Dan ging hij wenend terug naar huis.  Wanneer Aarschottenaars zagen dat er met hem de spot werd gedreven werden de plagers hardhandig aangepakt.  

Ik zei hem altijd goeiedag en gaf hem al eens een pintje.  Mensen die iets over de Sheriff weten mogen mij altijd contacteren.  Pieter Petach@hotmail.com of tel. 00.33.6.862.166.30

DE SHERIFF

DE SHERIFF

de Sheriff en Pieter Van Kerckhoven

DE VERKLEEDDE VERKLEED.

Een script voor een kortfilm. Eindwerk van Marthe Kerckx. (5de middelbaar, 1995)

Een bescheiden hommage aan de gebroeders lumière.

“Mijn ongemakkelijk leven

ligt bleek in de zon

en nadert de vijftig.”

Waarom de “Sheriff”?

Reeds achttien jaar woon ik in Langdorp, een lang dorp zoals ons verteld. Langdorp is een deelgemeente van Aarschot. ‘En daar wil ik nu naartoe’.

Aarschot, de parel van het Hageland. Bekend om zijn knotwilgen, frietkramen, begijnhoven en zijn baancafés. Met zijn Brigitte Raskin, Arthur Meulemans en met aan het hoofd van de stad “de Sheriff”.

De markt, de plaats van de Sheriff, maar waar is hij? Van oud op nieuw, in het holst van de nacht zag ik hem. Stapte ik naar hem toe ondersteund door Jef, mijn scouts kameraad, vroeg hem of hij wou meewerken aan m’n werk voor audio. Legde hem uit wat het inhield.

Wat was hij mooi, echt mooi.

In de kou, het putje van de nacht stond hij op z’n vast plaats. De stadsfiguur al jaren, gekleed in cowboy.

Vandaag donderdag, vroeg opgestaan op zoek naar de Sheriff. Ik neem in gedachten zijn positie in, kijkend naar de mensen.

“Hoe is mijn kostuum? Doe ik het goed?

Blikken worden afkeurend in mijn richting geworpen.

Ik ben bevroren van de kou en besluit een kop koffie te gaan drinken in de Chaplin. Een rustig café op de markt van Aarschot. Rustig!”

Ik moet hem vinden. Ik besluit om het aan een aantal marktkramers te vragen, zodra mijn koffie op is vertrek ik, op zoek naar m’n stadsfiguur.

Wat! Daar is hij. Dat dit nog mag voorvallen. Half twaalf gepasseerd. Ik ga naar hem toe.

Hij lacht met stralende ogen. Hij heeft pas vast gezeten in Tienen omdat hij op de autosnelweg wandelde en men hem ‘zot’ verklaarde.

Waarschijnlijk bestaat er hierover ook geen twijfel. Uitkijken is de boodschap!

Om hem aan het woord te laten ga ik met hem iets drinken.

Café “De Century”, het Johny-en Marinahuis van Aarschot. Daar, doorlopend, hoor ik telkens “hé Sheriff”. Hij is bekend en dat doet hem plezier. Te veel volk, te veel muziek, een rustig cafeetje aan de overkant sleept ons naar binnen. Veel te chique, blikken worden verwonderd naar ons toe gericht. Dit is wat ik zoek. Ik presenteer hem een sigaret en vraag wat hij wilt drinken.

Zijn echte naam is “Frans Léonard Bellens”. Geboren op 24 december 1945 dus net 50 geworden. Het lijkt een sprookje maar hij bevestigt me dit met zijn identiteitskaart. Ik feliciteer hem.

Veel kom ik niet te weten. Hij woont bij zijn broer Jos die kranten ronddraagt en hij helpt hem daarbij. Hij kent de mensen van de politie, van het huisvuil en hij pronkt wanneer hij zegt dat hij de burgemeester kent. “Willy Schellens, da’s ne goeie kameraad van mij.” Hij spreekt stil en maakt schokjes met zijn schouders. Hij is gevleid. Ik neem een foto van hem. Hij wilt het te goed doen.

Ik neem afscheid. Hij schudt mij de hand, hij is trots.

Hij zet z’n vlugge stap in en verdwijnt achter de kraampjes over de markt. Ik merk hem het laatst wanneer hij stopt, zijn hand in de lucht duwt en zwaait, lacht en verdwijnt.

Hij gaat Miel helpen bij de afbraak van zijn kraam.

Marthe Kerckx (1995)

“Eindelijk is alles hetzelfde.

Kijk eens, zegt geluk, en toont ons het nu.

Het beeft een beetje in zijn handen.”

Synopsis

Poëtisch portret van de Sheriff in Aarschot.

Scenario:

1. Exterieur – drukke baan – dag

De Sheriff wandelt zijn vaste route richting Aarschot. Hij loop onder een verkeersbord door.

OFF STEM:

“Er wonen mensen die ik niet ken, die ik gezien heb en niet heb

gezien,

Zij zijn gelukkig, omdat ze mij niet zijn.”

De Sheriff, staat stil langs de drukke baan, wachtend op niets, denkend.

OFF STEM:

“Wat een groot geluk niet mij te zijn!”

Denkend aan wat hij vandaag zou kunnen doen.

OFF STEM:

“Wat ga ik vandaag eens doen?

Niets.

Dat heb ik gisteren al gedaan.

Nee, dat was een ander niets.”

2. Exterieur – voor café – dag

Uiteindelijk besloten om iets te gaan drinken.

OFF STEM:

“Ik had te lang gewandeld, wanhopig op zoek naar een café waar ik neer zou kunnen zitten.”

3. Interieur – café – dag

Cafébaas kijkt afwezig toe wanneer de Sheriff binnenkomt.

GEDACHTEN CAFEBAAS:

“Een briesje doet jurken en dassen opwaaien.”

De cafébaas gaat achter zijn toog staan en blikt in de richting van de Sheriff.

CAFEBAAS:

“Je moet het hebben gezien om het later niet te kunnen geloven.”

De Sheriff gunt hem een blik terug en kijkt hem bedenkelijk aan.

OFF STEM:

“Je was mooi lelijk,

Je trok er glimlachen over aan,

Daarachter bleef je kijken.”

De Sheriff begint zich af te vragen waarom hij toch is binnengekomen. Misschien dat hij alles wat hij heeft gedroomd mee zou kunnen nemen naar een andere wereld. Maar wat gebeurt er met het gene hij vergeten is te dromen?

“Maar waar het allemaal aan lag…”

OFF STEM:

“Dat ie zijn moeder hoorde schreeuwen. Zag hoe de deur werd ingetrapt zag hoe z’n vader werd geslagen dat ie nooit meer iets anders ziet.”

Hij legde zich bij zijn gedachten neer, wat hij niet geweest was, wat hij niet gedaan had, alles wat hij had gedroomd, hij had het beste van hem laten zien.

OFF STEM:

“Dat kunnen zij niet weten, daarover praten doet hij niet.”

Een man aan de bar begint tegen de Sheriff te praten, alsof die man weet wat hij denkt.

MAN:

“Ik zal u eens wat zeggen: Ieder mens komt op de wereld met krachten die hem in staat stellen om de meest uitzonderlijke ervaringen op te doen. Je bent aan geen wetten gebonden. Maar dan laat het leven je voortdurend kiezen tussen twee mogelijkheden, en voortdurend voel je één is er niet bij; voortdurend die ene ongedachte derde mogelijkheid.”

“En je doet alles wat je wil en je hebt nooit gedaan wat je wilde. Tenslotte word je talentloos.”

Hij weet het allemaal niet precies meer en hij verzinkt weer in zijn gedachten.

OFF STEM:

“Ik ben geworden wat ik niet kon zijn,

en wat ik zijn kon ben ik niet geworden.”

Een man in het café, die er zelf niet al te pienter uit ziet spreekt met grote overtuiging.

MAN:

“Hij heeft het gevoel dat hij een geheim is dat zich niet verstaanbaar kan maken. Het is de laatste toevallige, onechte manier om hem uit te drukken die hem nog rest.”

De Sheriff laat het over zich komen. Misschien heeft de man gelijk.

OFF STEM:

“Hoe meer ik mij verloor, hoe meer ik mezelf was. En het was het lot van de geest in de wereld vernedering te ondergaan. Vernedering, begrijp je, dat ben ik dan.”

Niemand weet wie de Sheriff is en niemand zal het ooit weten. Dit is het enige wat vast staat.

OFF STEM:

“Men herkende mij meteen als de persoon die ik niet was en ik ontkende niet, en was verloren. Toen ik mij wilde ontmaskeren, zat het masker vast aan mijn gezicht.”

De Sheriff heeft vuile handen. Hij moet een inspecterende vrouw beloven ze te wassen.

OFF STEM:

“Hier wordt ik de schepper van mijn dagelijkse ondergang.”

Misschien voor aandacht, maar in elk geval uit jaloezie keert hij haar zijn rug toe.

OFF STEM:

“Ze mogen het niet weten.”

Met de Sheriff is even niets aan te vangen.

OFF STEM:

“Pak me niet bij de arm!

Ik houd er niet van bij de arm gepakt te worden.

Ik wil alleen zijn.

Ik zei toch al dat ik alleen ben.”

De Sheriff draait snel bij. Dit is ook een manier van aandacht.

OFF STEM:

“Als ik iemand anders was, gaf ik u allemaal uw zin.”

Je hebt het gevoel dat hij onze oren ging vullen met wie hij was.

OFF STEM:

“Als zij de waarheid hebben, mogen ze die houden!”

Hij draait zich alleen maar om.

OFF STEM:

“Hij is stil.”

Onmiddellijk daarna staat hij recht om zijn gestalte uitstalte te geven zodat iedereen het zou kunnen zien.

OFF STEM:

“Ik wou dat ik de wereld zo kon draaien dat iedereen eens naar mij keek al was het maar begrijpen.”

Vele blikken worden aan hem geschonken.

OFF STEM:

“Kijk ze zitten daar.

Waar komen zij vandaan?

Ze kijken me aan.”

En of ze geschonken worden.

OFF STEM:

“Waar komen ze vandaan?”

“En wat dacht hij?”

MAN:

Ja wadde, de Sheriff!

Een andere man begint hem vragen te stellen en kijkt hem onbewust de deur uit.

MAN:

Waar komt gij vandaan?”

4. Exterieur – drukke baan – dag

De Sheriff verlaat het café, gaat van hen weg.

OFF STEM:

“Misschien dat je, aan’t eind, begint…”

Hij doet of ze niet bestaan.

OFF STEM:

“Zal men mij missen?”

Hij probeert zijn gedachten te negeren maar ze blijven dwalen in zijn hoofd.

OFF STEM:

“Niemand wordt gemist en mij mist niemand.”

Hij loopt al pratend naar huis.

SHERIFF:

“Zonder mij loopt alles zonder mij”.

Stilaan verdwijnt hij.

SHERIFF:

“Ik denk dat het goed met ze gaat. Misschien is mijn bestaan erger voor anderen dan mijn verdwijnen.”

FADE OUT

DE SHERIFF (foto: 1995)

DE SHERIFF (foto: 1995)

Met dank aan:

• Leda Gheysen – juweelontwerp
• Marthe Kerckx
• Josée Lehon – kunsthistorica
• Willy Schellens – Burgemeester
• André Matthijssens – fotograaf
• Johan Noppen