Aarschot

olie op canvas  80 x 140cm

In dit grote werk met sepiatinten, een beetje als in een oude foto, brengt hij belangrijke monumenten van Aarschot bijeen.  Dat Edward Moons van Aarschot hield staat buiten kijf.  Wat hem er niet van weerhield om kritisch te kijken naar wat er gebeurde en om te foeteren op wat hem niet aanstond.

Grote natuurstenen blokken bij Renier in Aarschot

olie op canvas  94 x 179 cm

“Werken in een kantoor brengt af en toe stress mee. Dat was en is bij NV Renier natuursteen niet anders. Veel offertes maken en, gelukkig, ook veel bestellingen noteren is leuk, maar de natuursteen afwerken volgens opdracht en de afgesproken levertijd respecteren brengt vaak veel spanningen mee.
Het hielp mij enorm om veel kunstwerken rondom mij te hebben in ons kantoor, Alles verspreid over alle kantoren, gangen en toonzalen. Elk kunstwerk vraagt reflectie, nadenken en interpreteren. Dat gaf mij, en hopelijk ook al onze medewerkers, rust. Het vroeg ook aandacht van onze bezoekers, iets onverwachts. Kunst staat in schril contract met de dagdagelijkse werkelijkheid en daar gaat het mij juist om. Kunst heeft de kracht om iemand op een andere voet te zetten.
Kunst hoeft niet persé “mooi” te zijn. Maar elk werk moet de toeschouwer wel aanspreken, raken. Er moet een verhaal achter zitten. De ziel van de kunstenaar moet waarneembaar zijn.
Voor mij was het ook belangrijk om de kunstenaar zelf te kennen. Ik maakte er een erezaak van om vooral te kiezen voor Aarschotse kunstenaars.
Zo kwam Warre Moons in beeld. Warre had vanuit zijn atelier zicht op onze voorraad blokken natuursteen. De stapeling van dit zware materiaal, nog in ruwe blokvorm zoals die werden ontgonnen in de steengroeve inspireerde Warre. Hij schilderde diverse werken over dit onderwerp. Het werden geen stillevens van blokken, geen landschapstafereeltjes, maar een heel eigen interpretatie en visie erop. En dat beantwoordt perfect aan het doel ervan, de toeschouwer (en vooral mij) doen nadenken, op een verkeerd (ander) been zetten.
De aquamarijne en turquoise kleuren fascineerden mij. Ze brachten de natuur nog korter bij de gestapelde blokken.
Dank je Warre! Het schilderij past helemaal in ons kantoor en vervult zeker haar doel om af en toe rust te brengen.” –  Ir François Renier

Meetshoven, 2012  een 57 ha natuurgebied in Aarschot  

olie op canvas 60 x 50 cm 

olie op canvas

olie op canvas  99 x 120 cm 

olie op canvas  79 x 89 cm

Zeilboot,  1971 

olie op canvas  58,5 x 38,5 cm 

Euforie, naar aanleiding van de geboorte van Griet.

olie op canvas  69,5 x 60 cm

videomaker: Rik Terlyn, Kunstkoppen is een project van het CC Het Gasthuis en IGCS.  Ingesproken door Griet Moons, de dochter van Edward.

“Papa was uniek.   Het koppel dat mama en papa was, dat was ook uniek.” – Griet Moons

“Hij leefde voor de kunst en hij had de kunst om te leven.  Ik ken niemand die zo’n passie had voor kunst en alles wat daar mee te maken heeft.” – Lief Moons Holemans

Vlak na zijn huwelijk met Lief maakte Edward dit stilleven in de academie.  Het werd zijn eerste werk in hun woonkamer, 1970

olie op canvas  53  x 72 cm  

Stilleven

olie op canvas  78 x 69,5 cm

Stilleven

olie op canvas  78 x 69,5 cm

Céline Moons Schellens (1905-1998) , de moeder van Edward 

olie op canvas

Edward zijn vader heette Gaston Moons.  Hij was stationschef in Aarschot.  Céline was huismoeder en een gouden mens.  Het paar woonde op de Gijmelsesteenweg en had zes kinderen. 

Abstract schilderij

olie op canvas  80 x 89 cm

“Edward Moons is volkomen zichzelf.  De man die, alhoewel blijgezind van natuur, steeds geneigd is tot dramatische situaties, maar daaraan altijd een uitlaat van hoop weet te geven.  Wellicht is dit de puurste symboliek van het cor irrequietum, van het mensenhart dat onrustig is, om het goede, het schone, het ware.” – Clem De Ridder Vlaams componist en schrijver

Abstract schilderij

olie op canvas  70 x 50 cm 

Abstract schilderij

olie op canvas  78,5 x 89 cm

Abstract schilderij

olie op canvas

“Io considero il quadro uno sguardo veloce sulla realtà.  Una lampadina che si accende e poi si spegne.”  – Pietro Lista

Abstract schilderij

olie op canvas  54,5 x 75 cm  (1976)

olie op canvas  99 x 130 cm

olie op canvas  79,5 x 90 cm

Abstract schilderij 

olie op canvas

“… Met een wirwar van dunne lijntjes legt hij met snelle, rake toetsen kleur op het doek.  Dun uitgestreken of in dikke penseelstreken, oneindig rijk aan roestbruine, vaak donkere tinten.  Olieverf is hoe divers de verf zich leent tot een breed dekkende lagen opgelegd, de penseelstreek als waterverf, heel fel verdund in fijne laagjes, streelzacht, uitgestreken.  Amper kleur, haast transparant.  Zo verdwijnen aangezichten soms bijna in de donkere achtergrond.  Alsof de persoon bescheiden haast in de omgeving verdwijnt.” – Josée Lehon kunsthistorica

Pater Damiaan, 2014 

olie op canvas  70 x 60 cm 

olie op canvas  50 x 64 cm

Zelfportret

olie op canvas

geen titel

olie op canvas  99 x 80 cm

Ondergaande zon en struiken, 2012

olie op canvas  50 x 60 cm 

Lagune – Cabanas in Portugal,  2012

olie op canvas  70 x 60 cm 

Lagune, Cabanas, 2014

olie op canvas  70 x 60 cm 

Edward Moons en zijn echtgenote Lief Holemans leerden het Portugese Cabanas kennen via vrienden omstreeks 1980.  Ze zagen het oude, eenvoudige vissersdorp evolueren maar de plek verloor nooit haar authenticiteit.  Het koppel bleef het vakantieoord trouw.  Voor Edward Moons het ideale landschap bij uitstek.  Of zeezicht natuurlijk.  In meer dan 800 aquarellen legde hij de unieke plaats vast.  Met nauwkeurigheid van de miniaturist is elk werk opgebouwd.  Het zicht, over land of zee, in plans gevat, zo dat elk werk, hoe klein ook, ons de oneindige diepte toont in heldere tinten.  Diep blauw en met een veelheid aan fijne nuances.  Behalve een goed oog vraagt waterverf grote deskundigheid.  Moons toont zich ook hier weer een meester in deze moeilijke discipline.

Lagune, Cabanas, 2017

olie op canvas  60 x 60 cm 

Lagune, Cabanas, 1991

olie op canvas  150 x 100 cm 

Ruimtefiguren, 1988  Bijna identiek die tussen planeten bewegen, vluchtend naar een andere wereld in ons zonnestelsel.
Alles gebeurt in kleurrijke transparante kleuren. Harde pessimistische onderwerpen maar met het licht van hoop in elke afbeelding.  

olie op canvas  65 x 65 cm 

Ruimtefiguren – veroveraars  

olie op canvas  70 x 60 cm 

Ruimtefiguren – geborgenheid, 1990

olie op canvas  70 x 60 cm 

Ruimtefiguren, 1991

olie op paneel  70 x 60 cm

“Hij ziet mensen als atomen, stof dat tussen lijnen wordt geperst.  Lijnen vol pijn in een wereld vol pijn.  Kleine mensjes, zonder volume, bijna identiek, zoals je van op een afstand de naar wriemelende massa op de aarde kijkt.  Ward houdt geen rekening met de anatomie, trekt slechts contourlijnen en vult die op met kleur.  Zijn mensen, zijn landschappen, zijn vormen, zijn af en ook niet af.  Zij maken deel uit van een voortdurend proces van beweging.  Zij zijn het leven zelf.  Aan deze wereld en die andere wereld wil Moons vorm geven.  Ward Moons’ thema is hard en lijkt in eerste instantie pessimistisch maar als je blijft kijken zie je het licht in elk beeld, hoop misschien?” –  Ina Stabergh auteur, stadsdichter van Diest 

Drie broers, 1999

olie op canvas  

Drie broers laten een foto nemen in het jaar 1913.  De bestuurder Jozef Moons sneuvelde in Ramskapelle in 1914.  Joseph Moons, zoon van Petrus Moons en Florentina Mertens.  Geboren op 14 juli 1893. “Gefallen op ´t veld van eer te Nieuwpoort op 23 Oktober 1914.  Begrafenisdienst in de O.L.V. kerk te Aarschot op maandag 10 november 1919.”

“Door Franstalige officieren warm gemaakt om zich als vrijwilliger te laten aanwerven.  Bijna geen opleiding en onmiddellijk naar het front gestuurd om daar in het prille begin van de oorlog heel snel te sneuvelen voor… het vaderland.  Ieder jaar gaan Lief en ik een bezoek brengen in Ramskapelle (voor mij een must).  De man in het midden van het autootje is Joseph en achteraan mijn vader Gaston (broer van Joseph).” – Edward Moons

Twee vrienden, 2013

olie op canvas  60 x 70 cm 

Struikgewas,  2017

olie op canvas  70 x 60 cm  

“Schilderen is een voortdurend gevecht leveren met de omringende wereld, zichzelf en de materie.  Laat dit gevecht nooit gestreden zijn, mogen de uitdagingen blijven, zodat de geestelijke opgang van constante kan blijven in je atelier, je enige vertrouwde wereld.” – Paul de Keulenaar leraar Atheneum Aarschot en docent Europese School Brussel

Ondergaande zon, 2017

olie op canvas 70 x 60 cm 

Landschap, 1975

olie op canvas  100 x 150 cm 

“Moons beschikt over een uitzonderlijk palet dat hij op artistiek verantwoorde wijze weet te gebruiken.  Met schijnbaar heel eenvoudige technische middelen bekomt hij kleurrijke werken die in feite een verstilde essentie zijn en waaruit terzelfdertijd een ingetoomde expressie straalt.” – Maurice Haccuria kunstschilder, beeldhouwer en graficus

Ijsland bergen, 2017

olie op canvas  90 x 80 cm 

Ijsland, 2017

olie op canvas  90 x 80 cm 

Ijsland, 2017

olie op canvas 80 x 90 cm 

Ijsland, 2018

olie op canvas  50 x 40 cm 

Ijsland, 2018

olie op canvas  60 x 70 cm

Struikgewas, 2012

olie op canvas  60 x 50 cm 

Opkomende zon, 2018

olie op canvas  70 x 50 cm 

Verre horizont, 2017

olie op canvas  70 x 60 cm

“Edward Moons was een gevoelig man.  Hij neigde soms naar somberte.  Dat uitte zich in donkere, zeg maar duistere werken.  En dan wisselden ze weer af met frisse, kleurige, figuratieve schilderijen.  Moons kon als geen ander landschappen, gebouwen en portretten vatten.” – Jan Van der Borght kunstverzamelaar

“Vissersdorp in een zuiders landschap, uitgebeeld in suggestieve kleuren.  Een poëtische wereld die je doet nadenken (was ik er maar).” – Edward Moons

olie op canvas

Afrikaanse met kind   Een liefdevol tafereel dat zich afspeelt in een harde wereld en toch volop in het eeuwige licht staat.

olie op canvas

Er zijn nogal wat zelfportretten van Edward Moons.  Hij schilderde zichzelf in vooraanzicht en profiel, met diverse gezichtsuitdrukkingen, gewoon, vrolijk of ernstig.  Het mag duidelijk zijn dat hij dat niet deed uit ijdelheid.  Het onderwerp leende zich goed om het schilderen zelf te onderzoeken.  De krulletjes van zijn baard, zijn schaarser wordende haar, de uitdrukking van de ogen.  

portret door de lens van fotograaf Berten

studies :
Normaalschool, Hoger kunstonderwijs, monumentale kunsten, schilderkunst 

Enkele van zijn individuele tentoonstellingen in België:
Sint-Rochuskapel te Aarschot (kruisweg)
de abdijkerk te Averbode (kruisweg)
Brussel : galerie ‘Astoria’ in Sint-Jacob-op-den-Coudenberg,  Cultureel Centrum Neder-Over-Heembeek

Uit zijn individuele tentoonstellingen in het buitenland:
Lüdenscheid (Duitsland) : galerie ‘S’ Rathaus
Lüdenscheid: Pauluskirche (kruisweg)
Vevey (Zwitserland) : galerie ‘Capricorne’
Tavira (Portugal) : galerie di arte

Werk vertegenwoordigd op rondreizende tentoonstellingen:
Thema : Landschap- geselecteerd in een internationaal gezelschap in het “Cultureel Centrum van Brussel”

Leraar aan de Stedelijke Academie voor Beeldende Kunsten te Aarschot.

Presentator en samensteller van de ‘Kunstbabbel’:  In 1989 begon kunstschilder Edward ‘Warre’ Moons met de Aarschotse Kunstbabbel. In al die jaren ontving hij enkele honderden, vaak markante figuren uit de wereld van kunst, muziek, sport, politiek, enz… .

Edward Moons kreeg drie maal de Toetenelprijs te Brussel en verwierf de Bob Courtensprijs te Antwerpen. 

Edward Moons kreeg de Prijs van de Aarschotse Cultuurraad in 2001.

Affiche naar aanleiding van een tentoonstelling in de winkelramen van Aarschot in 2019.

Met dank aan André Matthijssens, fotograaf

82 x 126 cm

1967

olie op paneel

Wintermorgen.

Voor Fons is het landschap een symbool van het oneindige, een tijdloze ruimte, in de winter toegedekt met een grote witte deken, die zich aan de horizon verenigt met de lucht. 

100 x 80 cm

acryl op canvas

De oude boer.

Eenzaam, in de gloed van de avondzon,

sloft hij over zijn erf.

Hoge bomen omringen zijn witgekalkte hoeve.

Hier leefde deze man al een eeuwigheid, hier heeft hij zijn wortels.

Hier zal hij in alle eenvoud sterven.

80 x 60 cm

acryl op canvas

Voorstad in de sneeuw.

Een zachte sneeuwlaag bedekt de monotone huizen.

Kale knoestige bomen trotseren als wachters de strenge vorst.

90 x 80 cm

1995

Herfst.

acryl op canvas

Het landschap is sterk vereenvoudigd,
tot op de rand van het abstracte.
De huizen stapelen zich op tot herfstige vlakken.
Het najaar wordt een kleurenfeest
met tinten van oranje-geel,
overvloeiend naar rood en bruin.

L’automne

acrylique sur toile

Herbst

Acryl auf Leinwand

80 x 70 cm

Stefke.

acryl op canvas

Geduldig, en gelaten wacht zij… Hoelang?
Dat weet ze misschien zelf niet.
Door deze figuur in een desolate omgeving te plaatsen,
benadrukt de schilder haar eenzaamheid.

80 x 100 cm

Aarschot kermis.

acryl op canvas

Een gebronsde menigte wandelt door de stad,
genietend van het gezellige feest.
In tegenstelling tot een betoging staat
de toeschouwer hier voor de massa,
die, feestelijk uitgedost,
tevreden door de straten slentert.

80 x 70 cm

1996

Anne en Suzanne.

acryl op canvas

Twee gedistingeerde, praatzieke dames.
Met als basis een schets naar de natuur wordt hier het geheel
vereenvoudigd via strakke lijnen tot de essentie:
het uitbeelden van roddel en achterklap.

Fons Goossens werd geboren in Langdorp, op 24 maart 1932 in een gezin van drie kinderen.  Op 25  jarige leeftijd trouwde hij met Paula Luyten.  Samen hebben zijn twee kinderen, Raf en Christel en vijf kleinkinderen.

Als kleine jongen ging hij ravotten in de vrije natuur : de ontspanning van de kinderen “op den buiten”.  Speelgoed was schaars, zeker in de oorlogsjaren, maar potlood en papier waren altijd ergens te vinden.

Fons tekende graag.  Zelfs in de marges van zijn leerboeken maakte hij grappige krabbels.
Op een dag ontmoette hij toevallig Juul Van Gaubergen, een schilder uit het Aarschotse.  Deze toonde hem niet alleen zijn eigen werken, maar ook boeken over de Latemse school.  Hij vertelde over Permeke, Gust De Smet, Servaes en De Saedeleer, die oneindige vergezichten kon schilderen, bijna zoals bij ons in de Demervallei.

Toen was de interesse voor de schilderkunst echt gewekt.  Fons Goossens bezocht alle tentoonstellingen uit de omgeving, zocht contacten met schilders en liet zich inschrijven in de tekenacademie van Aarschot.  Zijn jonge leraar, Maurice Haccuria,  raadde hem aan zich verder te ontwikkelen in de kunst.
Op zeventienjarige leeftijd verliet hij het college,  maar bleef verder werken in de academie.  Elk vrij moment zat hij op zijn zolderkamer te tekenen en te schilderen.  Voor vrienden werd het daar de zoete inval.  Er werden geanimeerde gesprekken gevoerd, discussies over schilderijen liepen soms hoog op, maar er werd ook flink gelachen.

Vooral met zijn vriend Warre Van Rompuy, die later glazenier zou worden, trok hij vaak de natuur in.  Zelfs bij slecht weer zaten zij soms buiten onder een paraplu te werken. “Om de kou te kunnen schilderen, moet je de kou voelen”, zei Warre.  En daar was Fons het mee eens : alleen wat je echt beleeft, kun je met gevoel schilderen.

In 1952 werd Fons Goossens opgeroepen voor zijn legerdienst : twee jaar bijna niet kunnen schilderen of tekenen, dat was een ramp.  Gelukkig kreeg hij na het eerste jaar toelating om lessen te volgen in de kunstacademie van Antwerpen.  Hij volgde tekenen naar model, kunstgeschiedenis, projectie en perspectief.   Om zijn onkosten te dekken en een comfortabel leventje te leiden, verkocht hij zijn tekeningen per opbod aan officieren en soldaten.
Na zijn legerdienst volgde hij nog een jaar les in Antwerpen en schreef zich dan in voor een avondcursus in de kunstacademie van Leuven.

Fons Goossens begon echter te beseffen dat hij niet kon overleven zonder een degelijke broodwinning.

Hij maakte affiches en reclamefolders, ging ze presenteren aan firma’s in de hoop een opdracht in de wacht te slepen.

Op een tentoonstelling over religieuze kunst in Averbode ontmoette Fons Goossens de schrijfster Yvonne Waegemans.  Hij vroeg haar gratis een kinderboek te mogen illustreren.  Met dit boek, als bewijs van zijn kunnen, trok hij naar verschillende uitgeverijen.  Zo kwam hij in de uitgeverij van Averbode terecht, en kreeg er enkele losse opdrachten.

Op een dag ontmoette hij zijn vroegere leraar Maurice Haccuria.  Deze wist Fons Goossens te overtuigen dat grafisch ontwerper een beroep was met toekomst, en dan bovendien sterk aanleunde bij zijn artistieke vorming.

Maar een degelijke opleiding hiertoe was er niet.  Daarbij kwam nog dat men op de hoogte moest zijn van de verschillende druktechnieken.

In drukkerij Altiora in Averbode, maakte Fons Goossens kennis met de verschillende voorbereidende stadia van het druktechnisch werk.

’s Avonds tekende en schilderde hij dikwijls tot diep in de nacht.
Op het moment dat Fons Goossens Altiora wou verlaten, werd er een vergelijkend examen uitgeschreven voor grafisch ontwerper.  Hij nam deel, met het resultaat dat de uitgeverij hem vroeg de lay-out te verzorgen voor drie Franstalige tijdschriften.
In 1973 verscheen het nieuwe tijdschrift “Top”.  Er werd een lay-out tekenbureau opgericht waarover hij de leiding had.  Omdat het werken voor vier tijdschriften zijn creativiteit erg beknotte, besloot hij na tien jaar alleen nog voor het tijdschrift “Top” te werken.

Voor de uitgerij ontwierp hij covers van jeugdboeken en religieuze werken, en voor drukkerij Altiora maakte Alfons Goossens reclamefolders, catalogi en logo’s.  Maar schilderen bleef voor hem de grote passie : spanning in de ontspanning.  Nu zijn vrije tijd nagenoeg onbeperkt is, kan hij op elk moment in zijn atelier verdwijnen om zich al tekenend en schilderend uit te leven.

Lut Debroey

Fons Goossens,  peintre de l’élégance discrète.

Fons Goossens est né à Langdorp.
Des études à l’Académie d’Anvers et de Louvain.
Dès 1950, le voilà parti à travers champs et villages, dessinant, exécutant des tableaux admirables.  Je dis bien  admirables, car ce jeune artiste – et voilà qui  devient rare – réussit à allier l’élégance, dans ce qu’elle a de plus fin : la discrétion, avec une force étonnante.

D’où l’équilibre qui se dégage de ces tableaux traités dans tout une gamme qui va du jaune vif aux bruns les plus profonds en passant par de merveilleuses nuances orangées.
Alfons Goossens c’est un nouveau Permeke tempéré de la grâce d’un Van de Woestijne et structuré, bati, construit avec la rigueur d’un architecte.  Un architecte des formes, de la perspective, des volumes.

Enfin, le jeune artiste sait dessiner : il a le trait ferme, net, robuste.

– Jo Gérard, Historien
Extrait d’un article de « La Semaine » du 1 Décembre 1967

Drinkster

achttiende eeuw

olie op canvas, 40 x 31,5 cm

M Leuven

De warme hand

achttiende eeuw

olie op canvas,  97,5 x 121 cm

M Leuven

Jan Verhaghen was de oudere broer van Pieter Verhaghen.  Net als zijn broer leerde hij het schildersambacht in Antwerpen.

Jan ging bij zijn jongere broer inwonen en werkte ongetwijfeld mee aan diens vele opdrachten.  Zijn specialiteit bestond in de zeer natuurgetrouwe weergave van vaatwerk in allerlei soorten en van andere accessoires.  Landelijke taferelen binnenskamers, boeren die met de kaarten spelen, drinken, eten en roken, zijn de favoriete onderwerpen van Jan.  Zijn interieurs zijn rustiek en bevolkt met personages die zijn gekleed volgens de achttiende-eeuwse mode.  De gedetailleerde aandacht die hij heeft voor de accessoires en decors leiden soms de aandacht af van het tafereel dat hij schildert.  Het is die voorliefde die hem zijn bijnaam van “Potteke Verhaghen” heeft opgeleverd. 

Jan Verhaghen était le frère ainé de Pieter Verhaghen.  Comme son frère il apprenait le métier de peintre à Anvers.

Jan habitait avec son frère et il a certainement contribué aux nombreuses commandes de Pieter.  Sa spécialité était la représentation d’une manière très naturelle de la vaisselle dans toutes les formes et de toute autre sorte d’accessoires.  Représenter d’interieurs ruraux, des paysans jouant aux cartes, qui buvaient, mangeaient et fumaient, sont les sujets favori de Jan Verhaghen.

Ses intérieurs sont rustiques et peuplés de personnages habillés selon la mode du 18e siècle.  Jan Verhaghen apporte tellement de soin aux details des décors et accessoires que les sujets passent au second plan.  C’est cette fascination qui le donne le surnom “petit pot Verhaghen”.

131 x 159 cm

De onthouding van Scipio

1803

olie op canvas

M Leuven

De Romeinse veldheer Scipio kreeg na een militaire overwinning een jonge vrouw aangeboden als slavin.  Haar verloofde bracht haar naar de legeraanvoerder.  Deze gaf haar echter onmiddellijk haar vrijheid terug en weigerde ook de offergaven die haar ouders hem in de plaats wilden aanbieden.

Le seigneur de bataille Romain Scipio recevait après sa victoire militaire une jeune femme comme esclave.  Elle était apportée par son fiancé au chef du bataillon.  Celui ci lui rendait alors immédiatement sa liberté refusant aussi les offrandes que ses parents voulaient lui présenter.

196 x 143 cm

Lot en zijn dochters, 1780

olie op canvas

M Leuven

Lot en zijn dochters woonden na hun vlucht uit Sodom in een grot nabij de stad Zoar.  Beide dochters waren kinderloos en besloten hun vader dronken te voeren en te verleiden.

Loth et ses filles, 1780

huile sur toile

Après la fuite de Sodome, Loth et ses filles se sont refugiés dans une grotte près de la ville Tsoar.  Les deux filles, sans enfants, décident d’enivrer leur père et de le séduire. 

Abraham stuurt Hagar en Ismaël naar de woestijn, 1792

olie op canvas

Sara, de vrouw van Abraham, bleef kinderloos.  Zij stond Abraham toe met haar Egyptische slavin een zoon te verwekken. Na verloop van tijd beviel ook Sara van een zoon, Isaak.  

Sara kon niet leven met het idee dat haar zoon de erfenis van Abraham zou moeten delen met Ismaël en zij drong er op aan dat Abraham Hagar en haar zoon de woestijn in zou sturen.

Abraham envoye Hagar et Ismaël dans le désert, 1792

huile sur toile

Son épouse Sara se croyait stérile.  Elle propose à Abraham, son esclave Hagar de lui faire un enfant.  Celle si lui donne un fils Ismaël.  Quelque temps après, Sara a accouché d’un fils Isaac.

Elle ne pouvait supporter l’idée que son fils doive partager son héritage avec Ismaël.  Elle demande alors à son mari d’envoyer le fils et la mère dans le désert.  

93 x 70 cm

Abraham stuurt Hagar en Ismaël naar de woestijn

1792

olie op canvas

M Leuven

Nadat God had bevestigd dat hij voor de onfortuinlijke vrouw en zoon zou zorgen, stuurde Abraham hen de woestijn in met een zak brood en wat water.

124 x 149 cm

De Heilige Familie met Elisabeth en Johannes de Doper

1800-1811

olie op canvas

M Leuven

Zes personages zijn aanwezig : centraal, op de drempel van een portaal, zit Maria met haar Zoon op haar knieën, de jonge Sint-Jan-de-Doper en zijn ouders staan links, Jozef rechts achter Maria.  In de achtergrond is een weids landschap te zien.

Dit werk in afkomstig van de kerk van het Leuvense Groot Begijnhof.

85 x 65 cm

De boetvaardige Maria Magdalena

1772

olie op canvas

M Leuven

Een zinnelijke afbeelding van een wulpse vrouw wiens sensualiteit extra wordt benadrukt door de ontblote schouder.

Pieter Verhaghen heeft meerdere erotisch getinte werken gemaakt.

Op de voorgrond ligt er een schedel als waarschuwing die aan de toeschouwer duidelijk maakt dat lichamelijke schoonheid vergankelijk is en zinnelijk genot slechts tijdelijk.

 Pieter Verhaghen

322 x 394 cm

De hemelvaart van Christus

1800

olie op canvas

M Leuven

Christus rijst op te midden van de wolken;  Maria en de apostelen zijn de stille getuigen.

Pieter Verhaghen bereikt in dit werk met zijn tekening, kleurgebruik en compositie een hoogtepunt in zijn oeuvre; het werk kreeg dan ook vele jaren een ereplaats in het Leuvense stadhuis.

283 x 339 cm

Aanbidding der Wijzen

1780

Olie op canvas

M Leuven

Rechts van Maria biedt Caspar aan het Jezuskind een gouden penning aan die hij uit een gouden doos heeft gehaald, een sierdoos die feitelijk het geschenk weergeeft dat Pieter Verhaghen van keizerin Maria-Theresia ontving tijdens zijn bezoek aan Wenen.

Pieter Verhaghen maakte dit schilderij voor keizerin Maria-Theresia.  Zij overleed echter vooraleer Verhaghen dit schilderij had afgewerkt.   De schilder heeft er geen afstand willen van doen en het bleef in familiaal bezit tot het stadsbestuur het van de familie kocht in 1874.

121 x 77 cm

De Emmaüsgangers

1780

olieverf op canvas

M Leuven

In totaal zou Pieter Verhaghen dit thema meer dan twaalf keer in beeld hebben gebracht, onder meer in Rome voor paus Clemens XIV en voor het Sint-Norbertuscollege.  Hij schilderde er eveneens een versie ter ere van de keizerin die in de kapel van het Kasteel van Bratislava werd gezet.  

Ook al heeft Pieter Verhaghen dit thema zo vaak in beeld gebracht, hij heeft verschillende composities ontworpen.  Zo lijkt het werk van Leuven niet op dat van de abdij van Park, noch op dat van het Museum voor Schone Kunsten van Brussel.  Deze compositie stamt uit 1780 en wordt beschouwd als een van de beste werken die Pieter Verhaghen schilderde voor de vrije markt.

Pieter Verhaghen

114 x 81 cm

Minerva

1773-1811

olie op canvas

M Leuven

Minerva, de Romeinse godheid van de rede en de wijsheid, was ook de beschermgodin van de kunsten en letteren.  Toch heeft Pieter Verhaghen haar afgebeeld met helm, speer en schild, naast de attributen die verwijzen naar de kunsten zoals de penselen en het beeldhouwers gereedschap.  Dit wijst op de nauwe verbondenheid tussen de Romeins-Etruskische godheid Minerva en de Griekse Pallas-Athena.  Die laatste was namelijk ook de godin van oorlog en vrede.  Hoewel Minerva in het hele Romeinse rijk aanbeden werd, is het enkel in de stad Rome dat Athena’s oorlogsattributen ook aan haar Romeinse anitpode werden toegekend.

Dit is een atypisch onderwerp voor Pieter Verhaghen.  Voor zover bekend heeft hij maar drie mythologische schilderijen gemaakt : alle drie een afbeelding van Minerva. Het spreekt voor zich dat hij deze niet gemaakt heeft voor zijn religieuze opdrachtgevers, maar eerder voor particulieren.  In het verleden uitten kunstkenners kritiek op het gebrek aan “noblesse” van het gelaat van de godin, hetgeen in schril contrast staat met het geslaagde coloriet.

171 x 110 mm                                                                                                                              Aristoteles vergezeld van een arend (schets antieke mannenfiguur)

1771-1773

papier

M Leuven

Christusfiguur

1744 – 1747

Papier, 426 x 263 mm

M Leuven

Pieter Verhaghen besteedde veel aandacht aan de plooival en het volume van het Christus’ gewaad.  Ook in zijn schilderkunst gaf Verhaghen de vaak erg kleurrijke gewaden van zijn figuren veel gevoel voor tactiliteit.

Petrus met boek en sleutels in de hand

1771 – 1773

Papier, 172 x 110 mm

M Leuven

Studie der proporties van het mannelijk lichaam

1744 – 1747

Papier, 313 x 388 mm

M Leuven

Twee apostelhoofden

Achttiende eeuw

Krijt op papier, 388 x 251 mm

M Leuven

De jongere figuur bovenaan is weergegeven in driekwart profiel vooraanzicht terwijl de oudere man onderaan getoond wordt in driekwart profiel achteraanzicht.  De bolle wangen, grote ogen, getuite lippen en gladde huid van de jonge kerel staan in schril contrast met de scherpe gelaatstrekken van de oudere man.  Het gelaat en het krullende haar van beide modellen is met opvallend veel zin voor detail weergegeven.  De fijne arcering en gelijkmatige lijnvoering alsook de sterke licht-donkerwerking van deze rood met wit opgehoogde tekening  zijn allemaal kenmerken die wijzen op een grafische inspiratiebron.

Ecorché naar Rubens

1744-1747

Papier, 303 x 236 mm

M Leuven

Twee moren

Deux maures

1744-1747

Papier, 206 x 328 mm 

M Leuven

Pieter Verhaghen maakte een studiereeks van een zwart model dat traditioneel wordt aangeduid met de term moor.  De hier tentoongestelde schets in rood krijt toont twee identieke afbeeldingen.  De bekendste figuur van Afrikaanse oorsprong in Pieter Verhaghens oeuvre is Balthasar, de zwarte koning die mirre meebracht als geschenk voor het Christuskind.

Pieter Verhaghen faisait des études de modèles noirs traditionnellement appelés maures.  Le croquis ici présenté en craie rouge montre deux présentations identiques.  La figure la plus connue, d’origine Africaine de Pieter Verhaghen est Balthazar, le roi noir lequel apportait de la myrte comme cadeau pour l’enfant Jésus.

Pieter Verhaghen werd in 1728 te Aarschot geboren als tweede zoon van Willem Verhaghen en Anna Verstreken.  Het gezin bewoonde het huis Den kleynen Moriaen aan de toenmalige Neerstraat, de huidige Theofiel De Beckerstraat, bij de Hoogbrug, in de historische binnenstad van Aarschot.  

De familie Verhaghen behoorde tot een aloud Aarschots geslacht.  Grootvader Jan Verhaghen was chirurgijn of heelmeester.  De vader van de toekomstige kunstschilder beoefende hetzelfde beroep en behoorde als schepen en ontvanger tot de notabelen van de stad.  

In 1771 werd hij eerste schilder van landvoogd Karel van Lotharingen en vanaf  1773 werd Pieter Verhaghen eerste hofschilder van keizerin Maria-Theresia.  Hij werd verschillende keren door de keizerin en door keizer Jozef II ontvangen.

Niet slecht voor een schilder die eigenlijk vooral een autodidact was.  Hij had slechts een heel beperkte opleiding genoten en leerde zijn stiel minstens evenzeer, zo niet meer, door de werken van illustere meesters te bestuderen.

In Aarschot, maar ook in Leuven en Antwerpen werd hij als een soort nationale held onthaald.

bron : fragmenten uit boek, Pieter-Jozef  Verhaghen  In het spoor van Rubens.  Jan Gerits

Pieter Verhaghen est né à Aarschot en 1728 et est le deuxième fils de Guillaume Verhaghen et Anna Verstreken.  La famille habitait “le petit morian” situé dans la rue de Neer, aujourd’hui Rue Theofiel de Becker, près du Hoogbrug (pont haut) dans le centre historique d’Aarschot.

La famille Verhaghen appartenait à une ancienne famille d’Aarschot.  Le grand-père était chirugien.  Le père l’étant également ainsi qu’échevin et receveur municipal de la ville d’Aarschot.

En 1771 Pieter Verhaghen est devenu le premier peintre du duc Charles de Lorraine et à partir de 1773 le premier peintre à la cour de Marie-Thérèse d’Autriche.  A plusieurs reprises il a été reçu par l’impératrice et l’empereur Joseph II.

Très belle ascension pour un autodidact qui avait reçu une formation très brêve.  Il a surtout appris en observant les oeuvres d’autres maîtres.

À Aarschot, mais aussi à Louvain et Anvers Pieter Verhaghen était considéré comme un héros national.

72 x 53 cm

Zelfportret

olie op canvas

Autoportrait

huile sur toile

Selbstporträt

Öl auf Leinwand

40 x 30 cm

Zigeunerin

olie op canvas

Cigane

huile sur toile

Zigeunerfrau

Öl auf Leinwand

105 x 88 cm

Fakir met lans

olie op canvas

Fakir avec lance

huile sur toile

Fakir mit Lanze

Öl auf Leinwand

40 x 30 cm

Grijze eminentie

olie op canvas

Eminence grise

huile sur toile

Graue Eminenz

Öl auf Leinwand

45 x 33 cm

De dichter

olie op canvas

Le poète

huile sur toile

Der  Poet

Öl auf Leinwand

32,5 x 26 cm

Man met sigaar

olie op canvas

Homme avec cigare

huile sur toile

Mann mit Zigarre

Öl auf Leinwand

32,5 x 24,2 cm

Bedelaars

olie op canvas

Mendiants

huile sur toile

Bettler

Öl auf leinwand

22,5 x 32,5 cm

Olifanten in het circus

olie op canvas

Eléphants au cirque

huile sur toile

Elefanten im Zirkus

Öl auf Leinwand

50 x 62 cm

Twee dromedarissen

olie op canvas

Deux dromadaires

huile sur toile

Zwei Dromedare

Öl auf Leinwand

18 x 27,5 cm

Twee leeuwen

olie op canvas

Deux lions

huile sur toile

Zwei Löwe

Öl auf Leinwand

Leeuw

olie op canvas

Lion

huile sur toile

Löwe

öl auf Leinwand

37 x 25 cm

Katjes

olie op canvas

Chatons

huile sur toile

Kätzchen

Öl auf Leinwand

34,5 x 37 cm

Kat en hond

olie op canvas

“Vol innigheid zijn zijne dierenschilderingen in ’t algemeen.  Hij heeft ’n zekerheid in z’n hand, ’n gevoel voor lijn en koloriet, ’n zeer gevoelig-zachte ziel: zijn hart is een schatkamer van goedheid.” – Karel Rutgeerts (1933)

Chat et chien

huile sur toile

Katze und Hund

Öl auf Leinwand

60 x 80 cm

Gezadeld legerpaard

olie op paneel

Cheval de l’armée sellé

huile sur toile

Gesatteltes Armeepferd

Öl auf Leinwand

40 x 31,5 cm

Hond met haas in de muil

olie op canvas

Chien avec lièvre dans la gueule

huile sur toile

Hund mit Hase im Maul

Öl auf Leinwand

Lissewege

20,5 x 28 cm

olie op canvas

33 x 25 cm

Boxer

olie op canvas

42 x 34,5 cm

Steenbok

olie op canvas

Capricorne

huile sur toile

Steinbock

Öl auf Leinwand

24,5 x 32,7 cm

De zwijnenpoel

olie op canvas

Schweinebecken

Öl auf Leinwand

olie op paneel

huile sur panneau

Öl auf Holz

32 x 22 cm

Eerste Wereldoorlog 

olie op canvas

La grande guerre

huile sur toile

Erste Weltkrieg

Öl auf Leinwand

41 x 31 cm

38 x 46 cm

Varken met legerhelm

olie op canvas

Cochon avec casque militaire

huile sur toile

Schwein mit Armeehelm

Öl auf Leinwand

36 x 31 cm

Ezel

olie op canvas

L’âne

huile sur toile

Esel

Öl auf Leinwand

70 x 100 cm

Bedevaart naar Scherpenheuvel

olie op paneel

Pèlerinage à Montaigu

huile sur panneau

Wallfahrt nach Scherpenheuvel

Öl auf Holz

75 x 56 cm

Norbertijn van Averbode

olie op canvas

Norbertin d’Averbode

huile sur toile

Vater aus Averbode

Öl auf Leinwand

42 x 32 cm

Pastoor

olie op doek

Pasteur

huile sur toile

Pastor

Öl auf Leinwand

Ernest Van den Panhuysen werd na het vroegtijdige overlijden van zijn ouders in Aarschot opgevoed door zijn pleegouders Jan Noppen (schrijnwerker) en Rozeke Van den Panhuysen.  Aan “Tante Rozeke” bewaarde hij steeds dankbare herinneringen.

Hij werd student aan de Grieks-Latijnse humaniora aan het Sint-Jozefscollege te Aarschot.  Hij volgde ook gedurende twee jaar lessen aan de Stedelijke Avondschool.  Later werd hij leerling aan de Academie van Beeldende Kunsten in Leuven waar hij o.m. Constantin Meunier als leermeester had.

In 1893 trok hij een ongunstig lot en werd hij opgeroepen voor drie jaar legerdienst.  Van zijn soldatentijd in Antwerpen maakte hij gebruik om lessen te volgen aan de plaatselijke Academie voor Schone Kunsten, later werd hij ingeschreven als leerling aan het Hoger Kunstinstituut van de Staat te Antwerpen waar het impressionisme van leermeester Frans Van Leemputten een diepe indruk op hem maakte.

Op 12 juli 1901 werd zijn schilderij “De terugkeer” met de prijs “De Keyzer” bekroond, hetgeen hem toeliet een studiereis van drie maanden naar Rome te ondernemen.

Inmiddels werd Van den Panhuysen op feestelijke wijze onthaald in Aarschot en werd hij samen met zijn leermeester Frans Van Leemputten op het Aarschotse stadhuis gehuldigd.

In 1905 werd hij benoemd tot leraar aan de Academie voor Schone Kunsten in Aalst.  Ernest Van den Panhuysen had ondertussen kennis gemaakt en trouwde met Maria De Coninck, dochter van dokter Fr. De Coninck, lijfarts van keizerin Charlotte van Mexico.

Het echtpaar vestigde zich in 1906 te Grimbergen en vanaf 1914 in Schaarbeek.

Hij overleed op 7 maart 1929 aan de gevolgen van een aanrijding door een auto.

Nadat er door de Aarschotse Kring voor Heemkunde en het toenmalige Stadsbestuur contact opgenomen was met Mevrouw Van den Panhuysen kwam er, in 1965 op het verzoek een akkoord over gematigde voorwaarden om een groot aantal werken van haar overleden echtgenoot aan de Stad Aarschot over te maken.

(…) Wanneer men bij hem binnenkwam viel men in een ark van Noe. Overal zag men leeuwen, tijgers, kemels, paarden, koeien, schapen, honden, katten, enz., die daar sluimerden, graasden, rustten, voortstapten of zich vermaakten.   Deze levende fauna, alhoewel geschilderd, maakte een deel der gewrochten uit van den grooten meester die vanden Panhuysen was. Hij verstaat goed ’t karakter der dieren en weet het magnifiek weer te geven. Realistisch juist, scherp opgemerkt, plastiek en vol innigheid zijn zijne dierenschilderingen in ’t algemeen. Hij heeft ’n zekerheid in z’n hand, ’n gevoel voor lijn en koloriet, ’n zeer gevoelig-zachte ziel: zijn hart is een schatkamer van goedheid. (…)

        bron :   In memoriam: Ernest vanden Panhuysen Karel Rutgeerts, 1933, p. 32

• (…) Vooral de religieuzen, wat ’n getuigenis van diep indringen in de menschelijke psychie; Van den Panhuysen was voor ons genomen in vollen scheppingsdrang.  Hij kon die religieuzen zoo mooi schilderen dat geen enkel kunstenaar hem daarin zou evenaren, omdat zijn geest diep doordrong; omdat hij sympathie voelde, die kon overslagen tot geestdrift, en dat hij kunstenaar was en macht had over de kleuren en de techniek bedwingen kon.   In 1903 gaven verschillige bladen zeer gunstige beoordeelingen over zijne tentoongestelde schilderijen in de tentoonstelling van Schoone Kunsten te Brussel, bijzonder de portretten van de priors der abdijen van Averbode en Grimbergen werden zeer opgemerkt en gunstig beoordeeld. Die prachtige portrettenreeksen zullen hem tot een blijvenden roem zijn; zij zijn ’n practige getuigenis van de verdieping zijner menschelijkheid. (…)                             bron :  In memoriam: Ernest Van den Panhuysen                                                       Karel Rutgeerts, 1933, pagina 43-44.
• “In 1903 gaven verschillige bladen zeer gunstige beoordeelingen over zijne tentoongestelde schilderijen in de tentoonstelling van Schoone Kunsten te Brussel, bijzonder de portretten van de priors der abdijen van Averbode en Grimbergen werden zeer opgemerkt en gunstig beoordeeld. Die prachtige portrettenreeksen zullen hem tot een blijvenden roem zijn. Zij zijn ’n prachtige getuigenis van de verdieping zijner menschelijkheid.  Eere aan Averbode: het toevluchtsoord der kunstenaars. Want Averbode heeft Van den Panhuysen, met hem werk te verschaffen, vooruitgestuwd en machtig meegewerkt om zijn faam te vestigen.”
• De digitale versie van het boekje downloaden “In memoriam: Ernest Van den Panhuysen”  :

(pdf-formaat, ~2,4 MB)

100 x 80 cm

Groeien naar de zon

olie op canvas

De zon staat centraal.  De cirkel die de chaos overheerst, de zoektocht tussen aarde en hemel, tussen het horizontale en het verticale.

Evoluer vers le soleil

huile sur toile

Wachse zur Sonne

Öl auf Leinwand

100 x 100 cm

Vogels in het universum

Oiseaux dans l’univers

Vögel im Universum

’s Hertogenmolens

acryl op canvas

Haccuria vertrekt van de werkelijkheid maar creëert een eigen beeld door tegenstellende tonaliteiten op de kleurvlakken, door het geometrisch lijnenspel en door de toevoeging van een element dat hij vanuit zijn standpunt niet kan zien maar wel weet dat het er staat.  

Hertogenmolens

acrylique sur toile

L’un des plus grands moulins à eau d’Europe à Aarschot.

Hertogenmolens

acryl auf Leinwand

Eine der grössten Wassermühlen Europas in Aarschot.

110 x 80 cm

1975

Opgewekte ochtend

acryl op canvas

Matin Joyeux

acrylique sur toile

Fröhlicher Morgen

Acryl auf Leinwand

acryl op canvas

120 x 165 cm

1965

Protest

acryl op canvas

Manifestation

acrylique sur toile

150 x 200 cm

1980

Vier apocalyptische ruiters

acryl op canvas

De technische verovering van het heelal was voor Haccuria een gebeurtenis om de ruimte en tijd te ontdekken.  

Quatre chevaliers apocalyptiques

acrylique sur toile

Vier apokalyptische Reiter

Akryl auf Leinwand

acryl op canvas

100 x 80 cm

1977

Huwelijk van water en lucht

olie op canvas

Mariage de l’eau et de l’air

huile sur toile

Ehe von Wasser und Luft

Öl auf Leinwand

150 x 160 cm

1987

Autokerkhof

acryl op canvas

Chantier de démolition de voitures

acrylique sur toile

Schrottplatz

Acryl auf Leinwand

120 x 100 cm 

1987

Jachthaven Sarzana

Sarzana is een stad in de Noord-Italiaanse regio Ligurië.

acryl op canvas

Port de Sarzana

acrylique sur toile

Jagdhafen Sarzana

Acryl auf Leinwand

150 x 100 cm

1956

Stadskwartier 

Vanuit zijn woonkamer op de eerste verdieping in de Amerstraat 143 kijkt Haccuria op de achterkant van heropgebouwde huizen van het door WO II vernietigde begijnhof.

acryl op canvas

Quartier de ville

acrylique sur toile

Stadtteil

Acryl auf Leinwand

Ommezijde van dit schilderij :

Van 1976 tot 1988 trok Haccuria voor marmer naar Carrara.  Ruwe witte marmerblokken werden zachte beelden die getuigen van beheerste kracht en poëzie.

• ” Une statue en quoi?  demanda Tristouse.  En marbre? En bronze?
• Non, c’est trop vieux, répondit l’oiseau du Bénin, il faut que je lui sculpte une profonde statue en rien, comme la poésie et comme la gloire.
• Bravo! bravo! dit Tristouse en battant des mains, une statue en rien, en vide, c’est magnifique, et quand la sculpterez-vous?”

Guillaume Apollinaire – Le Poète assassiné – (1916)

BIOGRAFIE HACCURIA :

1919

Geboren te Jeuk op 13 januari.

1925

In het eerste leerjaar van de lagere school staat Maurice vaak in het hoekje omdat hij het “portret van de juffrouw” tekent. 

1934
Studeert aan de Provinciale Normaalschool te Tienen.  Zijn tekenleraar, Julien Ficher, stimuleert hem.

1935
Debuteert met landschappen en stillevens in olieverf.  Snijdt zijn eerste lino gravures.

1937
Op de Internationale Wereldtentoonstelling te Parijs hangt bij de geselecteerde werken van leerlingen een tekening van Maurice Haccuria.

1939
Mobilisatie, oorlogsjaren en bezetting. Maurice Haccuria is verplicht teruggetrokken te werken.

1945
Vestigt zich in Aarschot. Treedt in het onderwijs maar werkt verder aan zijn kunstenaarsloopbaan.

Vecht tegen de kunstbekrompenheid van zijn naaste omgeving.

Een tentoonstelling in het Paleis van Schone Kunsten te Brussel vestigt zijn aandacht op het werk van Henry Matisse, Georges Braque, Pablo Picasso en de jonge moderne Franse schilderkunst. Edouard Pignon, Marchand en Alfred Manessier maken op hem een grote indruk.

1950
Hij experimenteert en richt zich naar het kubistisch-constructieve.

1951
Wordt leraar schilderkunst aan de Stedelijke Academie voor Schone Kunsten te Aarschot.

1954
Bezoek de Biënnale van Venetië.

1956
Staatsbeurs voor Spanje.
Bezinning. Maurice Haccuria zoekt bewust een eigentijdse uitdrukkingsvorm, kiest en overschrijdt de grens tussen het figuratieve en het abstracte.

1957
Illustreert “Rietveld van Herinneringen” van Freek Dumerais.
Eerste onderscheiding in de wedstrijd van ” La Jeune Peinture Belge ” met het schilderij “Ruimtevaart”.

1958
Breekt plots los met lyrisch-abstracte werken. Centraal staat de mens : de concretisering van zijn emoties en verlangens. Met drie grote schilderijen wordt hij nogmaals onderscheiden in ” La Jeune Peinture Belge “.

1959
Eerste metaalassemblages, ijzersculpturen en reliëfs en zwarte leisteen. Hij sluit aan bij de “Nouvelle Ecole Européenne”, een groep waarbij ook Canogar, Fathwinter, Kerg, Bram Bogart, Walter Leblanc, Walter Vanermen, Jef Verheyen en Mark Verstookt aansloten.
Vermelding in de Talenprijs.

1960
Vecht met het drama van zijn persoonlijk leven. Moeilijke periode.

1961

Staatsbeurs voor Joegoslavië.  Maurice Haccuria en Pol Mara vertegenwoordigen België te Lausanne voor de “Prix Suisse en peinture  abstraite”.

1962
Verhuist naar Brussel.
Maurice Haccuria, Mark Rothko, Louis-Marie Londot, Ben Shahn, Remo Martini, Serge Vandercam, Bram Bogart, Paul Delvaux, Vic Gentils, Maurice Wijckaert en Jan Burssens worden geselecteerd voor de prijs van de Belgische kunstcritici (Palais des Beaux-Arts, Charleroi).
Vermelding in de Europalia-prijs voor schilderkunst te Oostende.

1963
Onderscheiding in de Olivettiprijs voor beeldhouwkunst te Brussel.  Geselecteerd voor de prijs van Knokke.

1964
Wordt lid van L’institut International des Arts et Lettres.

1965
Maurice Haccuria geeft een nieuwe impuls aan zijn grafisch oeuvre : levendige fantasie en spontaneïteit in zuiver zwart-wit.
Onderscheiden in de derde Olivetti-prijs voor schilderkunst (Paleis voor Schone Kunsten te Brussel).

1967
Realiseert integratie-opdrachten : een groot ijzeren reliëf voor de gevel van het Administratief Centrum te Hasselt en een monumentaal kunstglasraam voor de kapel van het Woluwedal te Sint-Lambrechts-Woluwe.

1969
Illustreert “Maran Atha”, gedichten van Mark Dangin.

1970
De bezwering van het noodlot. Maurice Haccuria keert terug naar de streek van Aarschot en vestigt zich aan de Heikant te Rotselaar.  Herademt, herleeft.

1972
Bronzen medaille op de 11e Internationale Biënnale voor Xylografie te Capri.

1973
Laureaat van de Hembecca-prijs voor Grafische Kunst (Cultureel Centrum te Brussel)

1974
Zegt vaarwel aan het onderwijs.

1976
Schildert, maakt zeefdrukken en linogravures. Zijn creativiteit bereikt nieuwe horizonten : hij gebruikt enorme boomstammen voor zijn beelden en ontdekt het Mekka van de beeldhouwers, Carrara.

1977
Wordt lid van de Belgische Raad voor Plastische Kunsten. Exposeert voor het eerst in ons land zijn marmeren sculpturen.
Blijft tot 1988 jaarlijks naar Carrara om er te gaan werken in marmer.

1988-89
Schildert. Kapt beelden uit arduin en uit de laatste marmerblokken van Carrara meegebracht.

1990-91
Voert een hopeloze strijd tegen de ziekte die hem treft.
Schildert. Maakt zijn laatste beeldjes in brons, zijn laatste lino-sneden.

PRIJZEN HACCURIA :

• Jonge Belgische Schilderkunst – Brussel – 1957 en 1958
• Talens-prijs voor België – Brussel 1959
• Zwitserse Prijs voor Abstracte Schilderkunst – Lausanne 1961
• Europa-prijs van Schilderkunst – Oostende 1962
• Prijs van de Belgische Kunstcritici – Charleroi 1962
• Olivetti-prijs voor Beeldhouwkunst – Brussel 1963
• Laureaat Hembecca-prijs voor Grafiek  – Brussel 1973
• Bronzen medaille van de Internationale Prijs van RHO – Milaan 1985
• Zilveren medaille Internationale wedstrijd te Seoul – Zuid-Korea 1985                                                                                                                                                             

VERZAMELINGEN HACCURIA : 

• De Belgische Staat
• Het Prentenkabinet van de Koninklijke Bibliotheek Brussel
• Het Kunstpatrimonium van de provincie Brabant
• De Kunststichting Rotterdam
• Het Stedelijk Prentenkabinet Antwerpen
• Het Middelheim museum Antwerpen
• Het Ministerie van Nederlandse en Franse Cultuur Brussel
• De World Print Council San Francisco
• Het Modern Museum Brussel
• De musea van Capri, Macerata, San Fransisco, Skopje, Antwerpen en Brussel

BRON :  

• Uitgave naar aanleiding van expo Haccuria – C.C. Het Gasthuis Aarschot 1997.
• Uitgave naar aanleiding van expo Haccuria – C.C. Het Gasthuis Aarschot 2019.

BELGISCHE SCHILDERS IN DE 19 DE & 20STE EEUW :

Haccuria, Maurice (Jeuk (Goyer), 1919 – Leuven, 1991) Schilder, beeldhouwer, graficus, autodidact.  Schilderde in 1943 animistische landschappen.  Verwerkte het expressionisme en het kubisme en belandde ca. 1960 bij een lyrische abstractie die nauw verwant was aan de action painting en de Cobra-vormgeving.  Werkte ook enige tijd monochroom, maar vanaf het einde van de jaren ’60 werd het palet terug kleurrijker.  Uit de pers : “Het werk van Maurice Haccuria  is tegelijkertijd én enerzijds ontledend, uitrafelend, de natuur herleidend tot enkele elementaire grafische bestanddelen, en anderzijds intuïtief, radend naar de zin van het leven en de natuur, van de mens en zijn wijze van bestaan”. Debuteerde in 1959 ook met beeldhouwen.  Over zijn beeldhouwkunst :  “Hij slaagt erin van de logge massa een structuur vrij te maken die uitmunt door haar rustige elegantie.  In zijn composities blijkt het verstandelijk scheppen het te halen op de verbeelding, alhoewel het gevoel zelden afwezig is.”  Prijs van de Jonge Belgische Schilderkunst in 1957 en 1958. Was leraar aan de Academie te Aarschot.  Werk o.m. in het Prentenkabinet te Brussel, in het Middelheim te Antwerpen.   Vermeld in BAS 1

Paul Piron

PERSOONLIJKE INDRUKKEN :

Na de verwantschap met de mythologische motieven van de oude beschaving, waarop de eerste beelden van Haccuria wijzen, blijkt hij intussen zijn thematiek gedeeltelijk verlegd te hebben. Dit bewijst een bronzen beeld als ” De Heerser” waarin men een soort krijger kan herkennen en waarin de kunstenaar duidelijk een nieuwe richting inslaat.
Ook in de schilderijen wordt een vernieuwing aangekondigd. In “Regendag” een bijzonder rijk werk, waarin wit en zwart centraal staan, schuiven allerlei kleuren achter het centraal gedeelte weg om verder, bij de rand van het schilderij, weer in volle kracht te voorschijn te komen. De luminositeit speelt een belangrijke rol in zijn jongste werken.

W.M. Roggeman – 1974

Tussen het barbaarse van de action painting en het cerebrale van de koude abstracten heeft Haccuria zijn werkwijze gevonden, zijn bevrijding zijn ontlading. Zijn kunst beperkt zich niet tot het schilderen van het object, doch het is veeleer een bewerken van een reeks gevoelens tot gebalde, explosieve momenten.

Jaak Baert – 1976

De temperamentvolle verworvenheden en ook de slordigheden van COBRA, heeft Haccuria weten om te buigen in een weloverwogen beheerst en gebald handschrift waaruit de al toevallige, geïmproviseerde en impulsieve geste, totaal is verdwenen en vervangen door de trefzekerheid en de natuurlijkheid van geste en kleur.

Roger De Neef – 1977

Maurice Haccuria, als autodidact begon je de veeleisende strijd om je eigen kunst. Autodidact zijn wil zeggen vanuit eigen stuwing, vanuit verwondering en bewondering, vanuit een aarzelend vermoeden krachtig zijn weg gaan in eenzaamheid.  Dit is de eenzaamheid van hen die scherper zien dieper voelen, de eenzaamheid van hen durven eigen gevoelens zuiver te beleven en hun visie opbouwen vanuit persoonlijk onderzoek. Dit is ook de eenzaamheid van hen die geen compromissen kennen en de eenvoud liefhebben, de directheid van zegging, zonder franjes. Die eenzaamheid is nu “uiteindelijk” rijke mildheid geworden vanuit het rustige weten, het weten van de wijze. Je droom is tastbare werkelijkheid geworden.

Fons Verstreken – 1997

Maurice Haccuria leerde ik in 1974 in de academie te Aarschot kennen waar hij het atelier schilderkunst – monumentale kunst onder zijn hoede had.
Hij kwam over als een rustig, ietwat bedachtzaam man, die met zijn internationale ervaring als beeldend kunstenaar een hele generatie artistiek gemotiveerden uit Aarschot en regio in contact bracht met en bewust maakte van het actuele kunstgebeuren. Zo opende hij voor vele jonge kunstenaars de deur naar nieuwe artistieke mogelijkheden, naar het experiment met materie en ruimte en gaf hij een nieuwe dimensie aan de Aarschotse academie.

Ben Cloots – 1997

EnregistrerEnregistrer

EnregistrerEnregistrer

MAURICE HACCURIA 25 ANS GRAVURES :

Passionné par toutes les formes d’expression, Maurice Haccuria est peintre, sculpteur, graveur. Il est l’auteur d’un éventail de créations que ne peut laisser indifférent et son oeuvre gravé, en particulier, qui s’est étendu sur une période de vingt-cinq ans, révèle, plusieurs facettes de sa personnalité artistique. On y décède une imagination et une fantaisie sans bornes, un esprit léger et rapide, une liberté très virile dans l’exécution.

Maurice Haccuria est né en 1919. Artiste autodidacte, il nous entraîne dans un monde qui, dès le départ (1950) , lui est très personnel, une figuration des choses et des êtres déjà empreinte d’une grande esthétique. La technique qu’il utilise – le bois ou le lino – n’est certainement pas une des plus appréciée en dehors des connaisseurs, mais cette matière lui permet de transmettre par le jeu des ombres et des lumières tout ce qu’il ressent.

C’est en 1953 à 1958, par l’illustration de livres, que l’artiste découvre petit à petit ce monde suggéré par le bois et qui retient toute son attention.

De “Hiroshima” (1954) aux “Quatre saisons” (1981) que de chemin parcouru! Et pourtant Haccuria est toujours resté lui-même. Au fil des années, en plus des dons naturels qu’il possède, il a acquis une grande habilité manuelle. Il a compris et découvert l’expression d’un art instinctif. On éprouve au premier abord le sentiment d’un travail de facilité. Mais cette facilité est compensée en réalité par la connaissance approfondie d’un métier qui ne supporte aucun repentir. Le graveur ne peut se permettre aucun détour pour atteindre son but. Les lignes doivent être précises pour représenter formes et contours. Le cadrage est puissamment articulé, les accessoires se limitent à l’essentiel, le décor est indiqué au minimum. Ensimplifiant leur vision, il les incorpore à la composition générale. La déformation imposée aux personnages vise à en exalter le caractère et à en dégager la quintessence : gagnant ainsi en puissance, elle se rapproche de l’intention caricaturale. Ses juxtapositions audacieuses de zones noires et blanches non adoucies constituent le style du graveur. Et ce style s’adapte particulièrement bien à la technique de la gravure sur bois et sur lino. Il contribue à mettre en valeur les vertus constructives du cerne et, par l’élément décoratif, renforce l’équilibre du sujet.

Il simplifie et incise fortement les lignes, le mouvement, ce qui met en relief les contours; il s’appuie sur la simple valeur des contrastes, il n’y a pas de demi-teintes. Occasionnellement, l’incision déchiquetée d’un contour intérieur donne un effet d’ombre.

C’est dans un voyage un peu fantastique, par sa vision des formes, qu’il recherche et trouve la puissance des volumes. Il utilise les constructions pour accuser les droites. Il nous entraîne dans un au-dela dans une rêverie, où chacun peut s’isoler. Il domine et ordonne l’intériorité des sentiments, tout en accrochant le regard.

Monique Marechal – 1981

Louis Jacques Camerlinckx studeerde aan de Academie voor Schone Kunsten te Brussel en vervolgde zijn studies aan het Hoger Instituut voor Beeldende Kunsten te Antwerpen, waar hij onderricht kreeg van o.a. Baron Isidoor Opsomer en glazenier Eugeen Yoors.

Hij verwierf bekendheid met zijn kruisweg, welke hij maakte in 1945 te Onze-Lieve-Vrouw Tielt. Deze kruisweg maakte zoveel indruk op de mensen , dat deze werd erkend door het Vaticaan. Vervolgens ontving L.J. Camerlinckx vele opdrachten.

Hij gaf les te Aarschot aan de teken-en schildersschool, welke hij mede-oprichter van was.
In 1950 huwde hij Madeleine Douven, één van zijn privé-leerlingen. Ze verhuisden naar Leopoldsburg. Daar legde hij zich toe op portret en figuur-tekenen / schilderen, zowel met pastel als olieverf. “De mens”, dat fascineerde hem! Het karakter, het individu.

In 1962 verhuisde hij met zijn vrouw en dochter naar de bosrijke omgeving te Eksel. Camerlinckx noemde zijn villa “de thébaïde”, een plek om rustig inspiratie op te doen. Ondanks de afgelegen plaats, wist men hem te vinden, van alle hoeken ter wereld. Zijn werken zijn dan ook verspreid in België, Nederland, Frankrijk, Engeland, Monaco, Amerika, Duitsland, enz.

L.J. Camerlinckx, was virtuoos, met trefzekere toetsen, zijn eigen herkenbare stijl. Zijn leven was schilderen, en de mensenkennis die hij had, maakte van hem een onvergetelijk groot kunstenaar.

55 x 45 cm   (1955)

Vrouw met een spiegel

olie op canvas

La femme au miroir

huile sur toile

Frau mit Spiegel

Öl auf Leinwand

100 x 80 cm

oma met kat

olie op canvas

Dit schilderij werd gemaakt in de jaren 50. Het hing jaren lang in de vertrekken van de paters Picpussen in de kloostergebouwen van het Damiaaninstituut in Aarschot. Toen de laatste paters in 2017 het Damiaaninstituut verlieten, werd dit schilderij herontdekt. De directie van het Damiaaninstituut (mevr. Myriam Borremans) besloot het schilderij terug te bezorgen aan de familie van Juliaan Van Gaubergen via de kleindochter, Karolien Van Gronsveld, die leerkracht is in het Damiaaninstituut.

Une grand-mère et son chat

huile sur toile

Großmutter, die im Stuhl sitzt mit Katze neben Kachelofen.

Öl auf Leinwand

80 x 60 cm

De tapijtverkoper

olie op paneel

Le vendeur de tapis

huile sur panneau

Der Teppichverkäufer

Öl auf Holz

120 x 100 cm

De drie koningen

olie op canvas

Les rois mages

huile sur toile

Die Weihnachts Könige

Öl auf Leinwand

150 x 50 cm

Sint-Fransiscus

olie op paneel

Saint-François

huile sur panneau

Heiliger-Franziskus

Öl auf Holz

80 x 100 cm

Siena (1964)

olie op paneel

Lang voordat fietsen in Toscane een hype was, ondernam de schilder in 1964 een studiereis in Italië, waarbij hij het land van de westkust tot de oostkust bezocht (van Massa Maritima, Volterra, San Geminiano, Siena, Perugia, Gubbio, Urbino tot San Marino) …. met de fiets en schilderde hij nadien enkele  Toscaanse landschappen. Alhoewel hij overdonderd was door het Italiaanse landschap en de schilderijen van de Italiaanse meesters, bleef het Hagelandse landschap hem mee intrigeren. 

huile sur panneau

Öl auf Holz

100 x 120 cm

Hageland

olie op paneel

huile sur panneau

Öl auf holz

100 x 120 cm

Langdorp

olie op paneel

huile sur panneau

Öl auf holz

30 x 40 cm

Begijnhof  Aarschot

pastel

Béguinage  Aarschot

pastel

Beginenhof   Aarschot

Pastell

Juliaan Van Gaubergen

100 x 80 cm

Stilleven met bloemen

olie op canvas

Nature morte avec fleurs

huile sur toile

Stilleben mit Blumen

Öl auf Leinwand

Juliaan Van Gaubergen

62 x 52 cm

Maria Van den Broeck  Hermans (1878-1981)

olie op paneel

huile sur panneau

Öl auf holz

Maria Hermans  (1878-1981)  foto : Paul Haepers

Inspiratie voor het portret:

Er is eigenlijk geen relatie tussen Juliaan en Marie. Mijn pa’s hobby, fotografie, heeft er bij Juliaan toe geleid om portretten te schilderen. Zo fotografeerde mijn pa heel wat personen;(er is een hele verzameling van mij, Jan en ma, want wij waren vaak ‘slachtoffer’ voor zijn probeersels. Het waren zwartwit foto’s die hij dan zelf ontwikkelde. Zo was er dus ook een portret van ‘ons pijt’. Zij woonde in een achterhuis bij haar dochter, Rosa Van den Broeck. 

Pijt is dus mijn overgrootmoeder; ze was altijd in het donker gekleed, was kerngezond, leefde als God in Frankrijk, compleet zorgenloos en heel simpel. Ze had geen vaste eetmomenten, at alleen als ze honger had. Of dat gezonde kost was? Ik betwijfel het naar de hedendaagse normen! Haar ontbijt was vaak een ‘druppel met klontjes suiker’, een gebakken stuk varkensvlees met héél veel saus, … en op tijd een stond een Aarschotse Bruine of een trappist.

Anekdote: ze speelde doodgraag met de kaarten, ze ging bijna dagelijks kaarten in Meetshovenbos en daar hoorde natuurlijk een goed biertje bij. Op een morgen stond ze samen met mijn pa in de beenhouwerij van nonkel Jos en tante Lina (onze pa zijn zus en schoonbroer) en zei ze dat ze zich niet zo goed voelde. Mijn pa vroeg wat er scheelde en dit was het antwoord: ‘Ik ben gisteren met de kaarten gaan spelen en heb 6 trappisten gedronken!’ Antwoord van mijn pa: ‘Dat snap ik, dan zou ik me ook niet zo goed voelen ’s anderendaags!’ Daar is later nog heel vaak mee gelachen, maar dat was pijt ten voeten uit.

Er is ooit een artikel in een krant geweest, door een journalist. Ze stond op haar 96 jaar te liften, want haar fiets had het begeven en die had haar opgepikt. Ze heeft toen haar levensverhaal verteld, maar dat artikel heb ik niet. Zal eens rondhoren in de familie of iemand dat nog heeft.

Ze kleedde zich functioneel: geen modieuze toestanden bij haar. Als kleine kinderen beleefden we veel plezier als we de was zagen buitenhangen!!

Nicole Haepers – achterkleindochter van Marie en nichtje van Juliaan Van Gaubergen

43 x 54 cm

Hageland

olie op paneel

Le Hageland est une zone naturelle dans l’est du Brabant connue pour ses paysages vallonnés.

huile sur panneau

Hageland

Öl auf Holz

Van Gaubergen boetseerde het hoofdje van Nicole Haepers naar aanleiding van haar Plechtige Communie.

Van Gaubergen a modelé la tête de Nicole Haepers suite à sa communion solennelle.

Van Gaubergen modellierte den Kopf von Nicole Haepers nach ihrer feierlichen Kommunion.

                         .

Nicole Haepers

43 x 54 cm

Hageland

olie op paneel

huile sur panneau

Öl auf Holz

Juliaan Van Gaubergen behoort tot de selecte groep voortreffelijke schilders, zoals Pieter Jozef Verhaghen, Maurice Haccuria, Jacques Van Den Seylbergh, Miel Deca die onze oude hertogelijke stad heeft voortgebracht.  Hij was grotendeels een autodidact, maar niettemin moet hij bij de betere hedendaagse schilders en grafici gerekend worden.  Hoewel hij een vrij harde en moeilijke jeugd kende, hij diende reeds als 16-jarige knaap mee de kost te verdienen, bleef hij in zijn vrije tijd steeds trouw aan zijn eigenlijke passie : de kunst.

De jonge Van Gaubergen volgde namelijk gedurende enkele jaren nauwgezet de avondlessen aan de toenmalige tekenacademie van Aarschot en we situeren zijn eerste “expressionistisch” schilderwerk dan ook in deze periode.  In het kader van zijn groeiende interesse voor de kunstgeschiedenis ondernam hij verschillende studiereizen naar de “grote” musea in het binnen-en buitenland en trachtte op die manier zijn theoretische kennis te toetsen aan “het echte werk”.  Het is door deze voortdurende leergierigheid en zijn open geest dat hij in aanraking kwam met de moderne Europese grootmeesters, zoals Paul Cézanne.

De kennismaking met het oeuvre van deze grondlegger van het kubisme en een later bezoek aan de glasramen van Chartres werden door Van Gaubergen tot een heerlijke synthese samengebracht in een reeks monumentale scheppingen met als centraal thema de verheerlijking van de natuur in en door bepaalde heiligenfiguren.  De invloed van de Franse meester bleek zo sterk dat Van Gaubergen zich zelf aan een kortstondig kubistisch avontuur waagde.  Deze verschuiving naar het meer abstracte, waar afstand werd gedaan van de natuur en de realiteit, kon hem echter niet bevredigen.  De natuur was voor hem primordiaal gegeven, waaraan hij niet kon of mocht verzaken, wilde hij zichzelf niet verloochenen.  Na deze korte periode van ontrouw aan zijn geliefde thema’s de mens en het landschap, ontwikkelde hij eindelijk een heel eigen stijl, die sterk aansloot bij de Vlaamse expressionisten à la Permeke.

Zijn studiereizen door Europa brachten hem ook in Italië het land van de klassieke schone kunsten, doch zelfs de Italiaanse reisindrukken konden hem de Brabantse mens en zijn heuvelige landschappen niet doen vergeten.  Rond 1963 – 1964 keerde Van Gaubergen dan ook definitief terug naar zijn roots.  Het heuvelend landschap van het Hageland met zijn open en brede vergezichten, de mens in zijn dagelijkse doening, de oude ambachten en de verdwijnende uitingen van het typische landleven van weleer, dat alles lag hem nauw aan het hart.

De heemkundige waarden waren voor hem een voortdurende bron van inspiratie en artistieke creativiteit of zoals hij dat zelf graag stelde, zijn kerk en zijn liturgie.  Op die wijze heeft hij een heemkundige documentatie ontworpen, die niet alleen zijn artistiek talent bevestigt en eer aandoet, maar tevens voor de studie van de oude beroepen van groot belang zal blijven.  Wij sluiten ons dan ook graag aan bij een uitspraak van Hugo Verriest die zei : “Genie is een diamant die altijd en overal schittert.  Talent hebben, is een ongeslepen diamant die lang in de schaduw kan liggen, maar éénmaal dat hij aan het schitteren gaat, voorgoed schittert”.

 tekst : Heemkundige kring Aarschot

boek :  Juliaan Van Gaubergen.  Schilder van mens en landschap in het Hageland – 1972 door Trudo Jan Gerits

Zelfportret

Autoportrait

Selbstporträt   

Juliaan Van Gaubergen –  Brabanter Maler –

War geboren in Aarshot am 2. Oktober 1921.

Van Gaubergen war Autodidakt, aber trotzdem ein fähiger Zeichner, Graphiker und Maler.

Er war immer ein rastloser Sucher gewesen, der mit jedem Erfolg unzufrieden bleibt.  

Seine grösste Inspirationsquelle war seine Heimat, das Hageland, das er poetisch besang mit vollen Farben und aetherischem Licht; immer fortgetrieben von den Wolken, den Jahreszeiten und der Liebe für sein Land.

bijlage

pièce jointe   

Anhang  

Brabanter Maler stellen aus – Stadt Werl – 1979

Hoe ik me nonkel Jules herinner…   

Als kind herinner ik me mijn nonkel Jules als een geboren verteller. Regelmatig kwam hij bij ons langs in de Wissenstraat.  Mijn ma zette dan een pot koffie en rond de keukentafel werd dan uren verteld over vroeger, over WO II, over het werk, over het leven indertijd op ’s Hertogenmolens, … Ik hield me heel stil om niks te missen van al dat boeiends.  Nonkel Jules vertelde over andere Aarschotse kunstschilders, over zijn bezoeken aan tentoonstellingen van De Saedeleer, enz. De keuken hulde zich in sigarettenrook van groene Michel en de verhalen rolden over zijn tong.  Soms trieste verhalen, soms hilarisch grappige verhalen.

Met de regelmaat van de klok bezochten mijn pa en ik ook zijn atelier op de Steylanden.  Mijn pa kon niet vaak zonder mij vertrekken, zo graag ging ik mee. We liepen altijd rechtstreeks naar het atelier dat tot de nok vol stond met schilderijen.  Want bellen aan de voordeur gaf steevast hetzelfde scenario : tante Maria opende de deur en zei: “Hij zit in zijn atelier.”  De olieverfgeur kwam je bij het openen van de deur tegemoet en nonkel Jules was gepassioneerd bezig met schilderen, tekenen met houtskool of boetseren.  Als we binnen kwamen, stopte hij en liet hij het werk van de voorbije dagen of weken zien. Mijn pa moest dan zijn mening geven. In een grote spiegel bekeken we de schilderijen en legde nonkel Jules uit hoe hij diepte bracht in het werk, of met welke kleuren hij werkte en hoe Brueghel aan zijn kleuren kwam en hoe hij dat ook wilde bekomen, maar met de moderne verven er maar niet in slaagde hetzelfde effect te bekomen,….

Hij schilderde natuurgetrouw en het Hagelandse landschap was zijn inspiratiebron.  Bij mooi weer, maar ook als de hemel gevuld was met zware wolken, trokken we er ook wel eens op uit. Met de auto was de radius om te verkennen wat groter!  De streek rond Tielt-Winge bood veel inspiratie. Nonkel Jules deed mijn pa dan stoppen bovenop een heuvel en hij trok met zijn schetsboek even aan de kant om wat indrukken met potlood in zijn schetsboek te zetten.

Als hij dan weer in zijn atelier kwam, trok hij onmiddellijk aan de slag. Geen tientallen, maar honderden opgezette olieverfschilderijen stonden overal opgesteld. Op een dag stelde mijn pa voor er ‘iets mee te doen’, want ‘dat het zonde was dat niemand er kon van genieten’. En dat was het startsein voor het begin van een hele reeks tentoonstellingen. In Tongerlo, in Averbode, in Keerbergen werden locaties gevonden om al dit prachtigs tentoon te stellen. Ik zie ze nog vertrekken met een hoop schilderijen in de Kever Volkswagen van onze pa. De Volkswagenbus van tante Lina en nonkel Jos heeft ook wel eens dienst gedaan om alles op zijn plek te krijgen. Soms moesten ze meer dan één keer rijden om alles ter plekke te krijgen. Mijn pa deed dit heel graag, maar vond het op een bepaald moment toch tijd om “eens aan eigen wagen te denken”. Nonkel Jules schrok aanvankelijk van dit voorstel, maar nam toch de tijd om eens naar een garage te gaan. En ja, op een avond ging de deurbel, stond nonkel Jules te glunderen van de pret, want “hij had een Dafke gekocht”. Prachtig toch, nu ging de wereld pas echt open voor hem en de familie.

Enkele weken later stond hij weer aan de deur met nieuws :  ‘We gaan op reis!” Rome was het doel mét campingcar en de hele familie.  De avond voor vertrek kwam hij de geladen campingcar showen en weg waren ze. Je kan je voorstellen hoe perplex onze pa daar bij stond :  “Als dat maar goed afloopt!” , klonk het bezorgd.

Een jeugddroom van nonkel Jules om die prachtige werken van Michelangelo, Leonardo Da Vinci,… met eigen ogen te aanschouwen, ging in vervulling. Na een prachtreis kwam hij zijn ervaringen

vertellen. Een anekdote die ik nooit vergeet en waar we veel lol aan beleefden, is dat hij Rome is ingereden met een eskorte van de Italiaanse politie! Hij kon dat zo in geuren en kleuren vertellen, misschien hier en daar wel wat overdreven, dat me dit altijd is bijgebleven.

Hij heeft nog tal van reizen gemaakt en heel wat landschappen werden achteraf in olieverf gezet. Een indrukwekkend aantal schilderijen zijn het resultaat.

Houtskool en klei waren grondstoffen die hem niet vreemd waren; ook die technieken beheerste hij. Voor mijn Plechtige Communie boetseerde hij mijn hoofd: een waarheidsgetrouw resultaat.

Op een bepaald moment is hij bloemstukken beginnen schilderen; prachtige boeketten wist hij tevoorschijn te toveren. Een indrukwekkend portret van mijn overgrootmoeder (ons pijt), Marie Hermans, pronkt in mijn salon. Zijn schetsen van graandorsers, portretten in houtskool van door het leven getekende mannen,… niets was hem vreemd.

Nonkel Jules is een schilder die tot de Aarschotse galerij der groten mag gerekend worden, gezien door de ogen van het kind dat ik was. Tot op vandaag geniet ik nog van zijn werk; de schilderijen die mijn ouders hadden, sieren nu mijn thuis.

Blijkbaar was tekentalent de familie Van Gaubergen niet vreemd; mijn moeder, Jacqueline, had ook dit talent. Door haar drukke bezigheden als huismoeder en naaister maakte ze er niet zo veel tijd voor. Op een dag maande nonkel Jules haar aan om toch ook “eens iets te proberen”. En ja, binnen de kortste keren was er bij ons thuis ook een atelier; de zolder werd haar plek en de olieverfgeur hulde het huis. Nonkel Jules kwam regelmatig een kijkje nemen en werd haar beste leraar. Toch wilde ze niet naar buiten komen met haar werk en stapelden de werken zich ook op zolder op. Bij het opruimen van het ouderlijk huis na het overlijden van mijn pa, Paul Haepers, verdeelden mijn broer en ik de werken. En nu tooien ze naast de werken van nonkel Jules onze woningen.

Tot mijn spijt heb ik het talent niet meegekregen. Maar ik geniet er des te meer van!

Nicole Haepers

26,5 x 18 cm

pastel

Kinderen in het dorp.

Le village des enfants.

Kinder im Dorf.

22,5 x 18 cm

Pastel

De storm

L’orage

Der Sturm

21 x 15,5 cm

Pastel

Kind aan het venster.

Enfant à la fenêtre.

Kind am Fenster.

31 x 23,5 cm

Pastel

Orgelconcert in Langdorp.

Concert d’orgue à Langdorp.

Orgelkonzert in Langdorp.

19 14,5 cm

Pastel

zonder titel

sans titre

ohne Titel

Verre wandeling

Al wandelend het dorp uit

Achter mij mensen en huizen

Bij de beek geel barbarakruid

Een paardenbloem al met pluizen

De hemel gewelfd boven mij

En spiegelend in het water

Varen trage wolken voorbij

Wolken van vroeger en later

Stapvoets weg van de wereld hier

Naar het land waar ik ooit hoorde

De aarde ademt als een vredig dier

Adem, onwetend nog van woorden.

Albert Patteet

25,5 x 20,5 cm

Pastel

Knotwilgen langs de beek.

Des saules le long du ruisseau.

Weidenbaumen entlang des Stroms.

Moeder is

Ik weet het weer, van lang geleden

Moeder is een morgenveld graan

Rood van klaprozen aan de rand

Aan de einder hoge bomen staan

En voor mijn voeten een weg van zand

Het veld ruist als het bidden van gebeden

Er is de geur van rijpend koren

De oogst komt voor de avonddauw

En ver weg kan ik als toen weer horen

Moeder is de schreeuw van een pauw

Als over het land huilend stormen komen

Ben ik de donkere weg betreden

En ik voel nog, nu zoveel later

Hoe regens dalend om mij stromen

Moeder is een huid van water

Moeder, ik gaf u namen door de jaren

En weet nog alles wat we samen deden

Thans rust ik aan het avondraam

In sterren huivert het verleden

Ik zeg weer alle woorden die ooit waren

Moeder is, moeder is, maar vind geen naam

Albert Patteet

25 x 19 cm

Pastel

Eeuwige rivier

Le fleuve éternel

Ewiger Fluss

61 x 50 cm

olie op canvas

Abdij van Averbode

huile sur toile

L’ abbaye d’Averbode

Öl auf Leinwand

Abtei von Averbode

Albert Patteet (1944 – 2024) kwam spontaan en heel jong als kind al tot schilderen en tekenen. Een reproductie van “De jongen met het rode vest” van Cézanne gaf hem een schok. Meteen begreep hij de rangorde in beelden; het grote verschil tussen banale voorstellingen en kunst. Hij las veel.
Zijn eerste schilderijen op doek waren een ramp. Waarschijnlijk, zo zei hij, door angst. Meteen was duidelijk dat hij liever op paneel werkte omdat hij graag kracht op zijn penseel zette. De panelen zijn “Unalit” die hij op handzame formaten liet verzagen (60/50 b.v.) Zijn medium was goede lakverf, niet de klassieke olieverf. Naast houtskool werkte hij ook graag en veel met pastel op papier. Heel ecologisch recupereerde hij lijsten om de werken te presenteren, dan bepaalden zij het formaat.
Albert Patteet vertrok liefst van de realiteit. Een landschap getekend in de natuur of onthouden door nauwkeurige observatie. De dorpszichten en landschappen zijn sterk gestileerd. De personages die in sommige werken opduiken zijn geen portretten. Het zijn geen anekdotische figuren. Eerder hebben ze een universeel karakter. Zeker in de pastels is het werk symbolisch. Het gaat over verdriet, nietigheid van de mens, kwetsbaarheid van het kind, onmacht en hulpeloosheid tegenover de grootsheid van de natuur. In de grotere lakverf schilderijen worden landschappen en zichten vastgelegd in een vereenvoudigde vorm zodat ze wel verwijzen naar een bepaalde plek en, tegelijk, toch die plek overstijgen. Hoewel erg beladen zijn de werken toch niet somber. Integendeel, er is licht aan de einder. Het werk van Albert Patteet straalt rust uit.
Behalve schilder en tekenaar was Albert Patteet een begenadigd tuinman. Rondom zijn huis heerste een weelde aan gewassen in tal van variëteiten. Het lijkt er een mini-aardsparadijs. Liefst deelde hij de vruchten van het land met anderen. Hij deelde ook zijn kennis. Zo was hij vaste vrijwilliger geworden in de Sint-Pieter School te Langdorp waar hij met de leerlingen groenten kweekte en bereidde. Langs de Demer maakte hij met de klassen plantenwandelingen waarbij ook de Latijnse namen en de eigenschappen van het wilde plantsoen aan bod kwam.
Albert Patteet, eeuwig op de fiets, was in alle stilte, een trouwe vriend. Zieken en ouderen aan huis gekluisterd konden geregeld op zijn bezoek rekenen. Behalve met boeken kwam hij met verse groenten. Vaak vergezeld van een warm woord. “Prei gewoon uit de rij”, “In de vroegte wat late boontjes geplukt, Smakelijk”, “Tomaten, zaden gewonnen, gezaaid, gegroeid en gerijpt in de Diepven”. In alle bescheidenheid bleef Albert Patteet liefst onder de radar met zijn werk. Hij schonk het weg of ruilde het voor planten en zaden van bloemen en groenten.
Albert Patteet schreef ook gedichten. Ook daarin overheersen de rust en het kalme vertrouwen in de eeuwige cyclus van het leven.
Josée Lehon
Maart 2024.

Ludo Van Hees was mede-oprichter van de kunstrichting in het Sint-Jozefscollege Aarschot.  Tot zijn pensionering was hij er leerkracht en begenadigd organistator.  Tegelijk met zijn onderwijsfunctie was hij beeldend kunstenaar.  In zijn schilderijen diepte hij de mogelijkheden uit van abstractie, onder meer in monochrome werken, of met werk dat recto/verso te lezen was of door de textuur van het doek naar voor te halen als autonoom oppervlak.

Oprichter Jaarlijkse Prijs Ludo Van Hees

Die Poesie der Reduktion

Die Beschränkung der Mittel und radikale Reduktion befördern eine Konzentration auf die Essenz der Dinge.  Damit wird auch die Begegnung von Betrachter in und Objekt stärker ins Zentrum gedrückt.  Frei von illusionistische und metaphorischen Botschaften sollen die Werke nicht repräsentieren, sondern vielmehr existieren.  Minimalismus, Konsequenz und Serialität prägen die versammelten Positionen.  Durch selbst auferlegte Beschränkungen wird ein erstaunliches Potenzial freigesetzt.   So bringt das Konzept, nur quadratisch und nur in Weiss zu malen, eine überraschende Vielzahl an Variationen und Nuances hervor.  – Robert Ryman  

de aarde

die mij zijn vaste voet leent

en de hemel zijn ademruimte

daartussen span ik mijn doeken

Ludo Van Hees

Tekst door Lore Van Hees naar aanleiding van de retrospectieve tentoonstelling in het CC Gasthuis 7 -30 maart 2003

Ludo Van Hees exposeerde al verscheidene malen in Aarschot.  Vandaag krijgt hij ruimte om eerder en recent werk te tonen.  Een belangrijke drijfveer voor zijn schilderkunst is het onderzoek naar traditionele vormcategorieën van de schilderkunst die de kunstenaar als creatief beperkend ervaart. Centraal staat hierbij de relatie tussen canvas en de omringende ruimte en met het schilderij als object.  Tot eind jaren negentig is dit intense onderzoek naar de grond(s)lagen van de schilderkunst de rode draad doorheen de schilderkunst van Ludo Van Hees.
Stilaan evolueren zijn schilderijen naar vrijstaande objecten, stevig vastgeklonken in de vaste grond, terra firma, in staat om de confrontatie aan te gaan met de omgeving : de ruimte én de toeschouwer.  Een bevraging van de schilderkunst vanuit de schilderkunst zelf.

Met de eeuwwisseling ondergaan de schilderijen een metamorfose.  Hoewel ze zich opnieuw met de muurwand verzoenen, nodigen ze deze architecturale afbakening uit zijn taak als begrenzer te verloochenen en mee op te gaan in het (v)luchtige spel van wolken en lucht.

Vandaag stelt Ludo Van Hees terug de fundamentele vragen die zijn werk reeds vroeger beïnvloedden.  Hij onderzoekt het schilderdoek opnieuw als een vlak dat door een nieuwe huidbehandeling zijn eigen vaste plaats aan de muurwand opeist.  Hierdoor worden de twee polen van zijn schilderkunst samengebracht: aarde en lucht, materie en geest hebben in elkaar hun gelijke gevonden.  De werken worden tentoongesteld in de gerestaureerde ruimten die ooit onderdak boden aan de Grauwzusters van Aarschot.  Door de tactiele bewerking en bekleding van het schilderoppervlak met jute, een grove stof als een kloosterpij, wordt niet alleen het doek maar ook de vroegere kloosterruimte tot leven gebracht.  Deze bezieling van het doek en ruimte blijft bij de toeschouwer nazinderen als een tastbare bezinning over zin en zinloosheid van de schilderkunst.  Een voorlopig eindpunt van een intense zoektocht.

videomaker: Rik Terlyn, Kunstkoppen is een project van het CC Het Gasthuis en IGCS.